Preek - Galaten 6 - HET EVANGELIE VERBINDT

Inleiding

dia 1 - eenzaam

Meer dan een miljoen Nederlanders lijden eraan: eenzaamheid.

En dan hebben we het alleen nog maar

over wie zich in ‘ernstige mate’ eenzaam voelen – aldus RTL nieuws.

Ga je mensen die zich een beetje eenzaam voelen meetellen,

dan kom je op nog veel hogere aantallen.

 

Het is dan ook een probleem van alle generaties.

Van de oudere die alleen zit op haar kamer,

wiens kinderen het te druk hebben om haar vaak te bezoeken.

Van de ouders voor wie alle aandacht gaat naar carrière en kinderen,

waardoor er geen ruimte voor een sociaal leven overblijft.

Van de jongere die honderden vrienden heeft,

maar toch verschrikkelijk alleen is.

 

dia 2 - filmpje

Laten we kijken naar zo’n verhaal over eenzaamheid.

https://www.youtube.com/watch?v=ZBgw4NL3mmU

 

dia 3 - eenzaam

Weet je, ik vind dit verhaal heftig!

Ook omdat ik iets van mijzelf in Peter herken:

ik vind het verschrikkelijk lastig om vrienden te maken!

Ik ken veel mensen, kan met veel mensen prima praten,

eenzaam zou ik mijzelf ook echt niet noemen,

maar échte vriendschap: daar zou ik wel meer van willen.

En ik denk dat iedereen wel iets in dat verhaal van Peter herkent.

Dat iedereen wel eens verlangt naar meer verbondenheid.

 

Wat niet meehelpt is dat we een nogal vrijgevochten volkje zijn.

De hechte dorpsgemeenschappen van vroeger, die vinden we tegenwoordig benauwend.

En terecht denk ik:

behalve dat in zulke hechte gemeenschappen veel met elkaar wordt meegeleefd,

zijn er ook veel ongeschreven regels, is de sociale controle en groepsdruk verstikkend

en wordt er enorm geroddeld.

Maar keerzijde van onze vrijheid is wel die eenzaamheid.

 

dia 4 – het evangelie verbindt / Galaten 5-6

Vandaag luisteren we voor het laatst naar de brief van Paulus aan de Galaten.

De hele brief heeft hij gehamerd op de christelijke vrijheid.

Maar gaat die vrijheid niet ten koste van het samenleven?

Nee, zegt Paulus dan: het evangelie verbindt.

Laten we het lezen: Galaten 5:25-6:18.

 

1.    Ieder voor zich

dia 5 – zonder verbindende groepscultuur (notulist)

Het lijkt misschien een wat rommelig laatste hoofdstuk van Paulus.

Sowieso valt het  in 2 delen uiteen:

de afrondende opmerkingen in de eerste helft van hoofdstuk 6

en dan een door Paulus handgeschreven naschrift –

de rest van de brief was door Paulus gedicteerd

en uitgeschreven door een secretaris.

Dat was in die tijd behoorlijk gebruikelijk:

schrijven was echt een vak,

het papyrus waar op werd geschreven

was veel te kostbaar om foutjes op te maken,

dus schrijven liet je over aan een prof.

 

dia 6 – (afbeelding weg)

We focussen vandaag op dat eerste deel,

waar het samenleven als christenen het overkoepelende thema is.

Blijft de vraag: wat heeft dit met de rest van de brief te maken?

En dan komen we weer bij vrijheid:

deze hele brief is één groot pleidooi voor christelijke vrijheid.

Laat je niet aanpraten dat je als christen aan bepaalde voorwaarden moet voldoen

of dat je een bepaalde cultuur moet aannemen: door Jezus ben je vrij!

In het geval van de Galaten: je hoeft geen Jood te worden om christen te zijn.

 

dia 7 - groepscultuur

Van zo’n groepscultuur kun je veel vinden,

maar het werkt wél verbindend!

Als wij hier met z’n allen afspreken

dat we voortaan onze haren niet meer laten knippen

dat we ons gezicht paars schminken,

witte kleding dragen met gele schoenen eronder,

dan worden we waarschijnlijk door iedereen voor gek uitgemaakt –en terecht-

maar het zou ook een sterk wij-gevoel creëeren.

 

Maar christenen hebben dus niet zo’n groepscultuur.

Of zouden het in ieder geval niet moeten hebben:

helaas vormen ook christenen maar al te vaak een subcultuurtje,

waar je alleen bij mag horen als je akkoord gaat met ‘zo zijn onze manieren’.

Maar zo mag het niet zijn, daar hamert Paulus deze hele brief op:

het christelijk geloof is niet verbonden aan welke cultuur ook maar.

 

dia 8 – dus ieder voor zich?

Maar wat blijft er van de gemeenschap, van het samenleven, over

als er niet zo’n verbindende groepscultuur is?

Wordt het dan ieder voor zich?

Dat is in ieder geval wel wat in onze samenleving gebeurt.

Je moet voor jezelf opkomen, want anderen gaan dat echt niet voor je doen.

Paulus schrijft mooi: ‘draag elkaars lasten’,

maar als de Nederlandse regering lastenverlichtingen doorvoert,

dan is de eerste vraag die wij onszelf stellen:

wat betekent dat voor mijn portemonnee,

en hoe kom ik er vanaf in vergelijking met anderen?

En uiteraard zijn we not amused als anderen meer voordeel krijgen.

 

Wat overblijft, is los zand.

Dat merk je in de samenleving.

Mensen leven langs elkaar heen en worden over het hoofd gezien.

Dat voedt dan weer gevoelens van onvrede, waardoor we mopperig worden –

echt, ik denk dat maar weinig landen zoveel mopperkonten hebben als Nederland-

vooral ‘het systeem’ moet het vaak ontgelden,

en we vermaken ons prima met de fouten van een ander.

 

Hoe kan de kerk dat anders doen?

Hoe kan de kerk zonder verbindende groepscultuur

tóch een hechte gemeenschap zijn, in plaats van ieder voor zich?

Dát is wat Paulus in Galaten 6 bespreekt.

 

2.    Het evangelie verbindt

dia 9 – kracht evangelie: voorbij eigenwaan

Want dat is dus wel de bedoeling!

Christelijke vrijheid betekent niet dat je niets meer met anderen te maken hebt.

De vrucht van de Geest is liefde –

en dat gaat in je eentje nu eenmaal een beetje moeilijk…

 

dia 10 - studentenhuis

In vers 10 gebruikt Paulus een mooi beeld.

In de bijbelvertaling die wij gebruiken, staat daar ‘geloofsgenoten’.

Maar andere vertalingen maken ervan: ‘huisgenoten van het geloof’.

Hechter met elkaar samenleven dan als huisgenoten, dat kan bijna niet!

Dan denk ik direct aan mijn studententijd.

Met 7 andere theologiestudenten woonde ik op stand in een herenhuis aan de IJssel.

Dan krijg je echt alles van elkaar mee!

De mooie dingen – verschillende huisgenoten zijn vanuit dit huis getrouwd.

De lastige dingen – als iemand niet lekker in zijn vel zat.

Samen filosoferen over de dingen van het leven, op een spuuglelijke afgedankte bank.

Maar ook je ergeren aan dat niemand zijn verantwoordelijkheid voor de afwas neemt,

zelfs niet toen we een vaatwasser op de kop hadden getikt…

Als ik nu terugkijk, denk ik: daar heb ik geleerd wat samenleven is.

Zo hecht als in mijn studententijd, heb ik daarna ook niet meer meegemaakt.

Ik denk ook niet dat dat moet – het paste ook gewoon goed bij die levensfase.

Maar als Paulus het heeft over christenen als huisgenoten, dan zie ik dat voor me:

christenen vormen een hechte gemeenschap.

 

dia 11 - vrijheid

De christelijke vrijheid is daarbij een kracht.

In Galaten 5 heeft Paulus naar 2 kanten uitgewerkt wat die vrijheid is:

je bent geen slaaf van de regels, én je bent geen slaaf van je eigen begeerten.

Juist dát maakt samenleven mogelijk!

Die klassieke, hechte gemeenschap waar ik het over had,

die is vooral gebaseerd op regels:

zo ga je met elkaar om en zo heb je je te gedragen.

Zolang je netjes binnen de lijntjes kleurt, is er niets aan de hand,

dan heb je er een fijn sociaal netwerk aan.

Maar je kunt maar beter niet delen waar je echt mee zit:

dan loop je op tegen een muur van onbegrip en veroordeling.

In zo’n gemeenschap is iedereen uiteindelijk bezig

met het zichzelf acceptabel maken voor de ander.

Paulus zegt dan: ‘dat is eigenwaan:

de ander is niet meer dan een middel om iemand te zijn.’

 

Het andere uiterste is totale vrijheid:

je volgt je begeerten, je doet waar je zin in hebt.

Dat is wat in Nederland gebeurd is:

we hebben die hechte gemeenschap ingeruild voor vrijheid.

Je bent niet meer onderdeel van een gemeenschap waar je het mee moet doen,

je bepaalt zelf met welke mensen je een klik hebt en met wie je wilt omgaan.

En zo lang je het goed hebt met je vrienden, heb je daar een fijne gemeenschap aan.

Maar dan gebeurt er iets, of je vrienden ontmoeten nog leukere mensen.

En dan blijkt dat die gemeenschap niet zoveel voorstelt:

je blijft bij elkaar zo lang het leuk blijft.

Paulus zegt dan: ‘ook dat is eigenwaan:

de ander is niet meer dan een middel voor jouw genot.’

 

dia 12 - dienen

Christelijke gemeenschap is echt anders.

Daar geef je op dat het om jou draait.

Daar is de ander geen middel om iemand te zijn –

door Jezus ben je al lang iemand!

Daar is de ander geen middel voor jouw genot –

Jezus geeft je eeuwige vreugde!

Christelijke gemeenschap gaat niet om regels, om een groepscultuur,

en ook niet om wat voor jou goed voelt:

de ander is geen middel, maar het doel – dat is liefde.

 

dia 13 – 3 concrete aanwijzingen: misstappen (uitglijden)

Laten we daarover 3 concrete aanwijzingen van Paulus bekijken.

Als eerste: ‘wanneer u merkt dat een van u een misstap heeft begaan

moet u, die door de Geest geleid wordt,

hem zachtmoedig weer op het rechte pad brengen.’

In een gemeenschap die gebaseerd is op regels, gebeurt dat niet:

dan lig je er gewoon uit.

Achter jouw rug om wordt over je gepraat: ‘heb je het al gehoord…’

Mensen lachen om jouw fouten.

Maar ook in een gemeenschap die draait om wat goed voelt, gebeurt het niet:

daar wordt gewoon even weggekeken.

Want iedereen moet zelf weten wat hij doet.

Ik denk dat wij dichter bij die laatste zitten:

iemand aanspreken op zijn of haar misstappen, dat durven we niet.

Maar als het je echt om de ander gaat, dan doe je dat dus wel!

Dan wel op de goede manier: zachtmoedig.

Niet om de ander de grond in te boren,

niet om jezelf beter te kunnen vinden dan de ander,

maar om de ander écht te helpen.

 

dia 14 – elkaars lasten (koffer)

Aanwijzing 2: ‘draag elkaars lasten.’

Dus niet de last van de wet, wat voor de Galaten het grote punt is,

maar elkaars lasten!

En dat kan van alles zijn.

Het kunnen problemen zijn – bijvoorbeeld ziekte.

Het kunnen verwondingen uit het verleden zijn – bijvoorbeeld als je misbruikt bent.

Het kunnen taken zijn – zoals het opvoeden van kinderen.

Het kunnen zonden zijn – zoals een verslaving aan geld.

Het kunnen geloofstwijfels zijn – zoals of God wel echt bestaat

en of God wel echt van jou houdt.

Het zijn allemaal lasten.

 

In zo’n regelgemeenschap wordt je met sommige van die lasten wel geholpen,

dat schrijven de regels immers voor –

mensen helpen omdat dat van hen wordt verlangd, niet omdat ze om je geven.

Bovendien kun je sommige andere lasten maar beter voor jezelf houden.

Een vrijheid-blijheid-gemeenschap kan al helemaal niet met lasten uit de voeten:

mensen die lasten met zich meedragen zijn lastige mensen,

laten we het alsjeblieft een beetje gezellig houden!

 

‘Draag elkaars lasten’, dat is nog niet zo makkelijk!

Denk ook niet dat dat betekent dat je de last van een ander overneemt.

Vaak kan dat niet eens.

Als iemand misbruikt is, is dat een last die niemand kan overnemen!

Elkaars lasten dragen, dat is naast elkaar gaan staan,

de ander niet alleen laten met zijn lasten,

de tijd voor de ander nemen,

en niet denken: ‘heb je hem weer.’

Want, zegt Paulus ergens anders, ‘als 1 lid lijdt, lijden alle leden mee.’

 

dia 15 – eigen last

De laatste aanwijzing: ‘ieder mens moet zijn eigen last dragen.’

Huh? Zonet moesten we nog elkaars lasten dragen…

Wat mij betreft is dat ongelukkig vertaald in onze bijbel:

in het Grieks, waarin Paulus schreef, worden 2 verschillende woorden gebruikt.

Elkaars lasten, dat gaat om de bagage die je meezeult.

Je eigen ‘lasten’, dat zijn de verantwoordelijkheden en taken die je hebt.

Het is mijn taak goed te doen voor de mensen die God op mijn weg plaatst.

 

Wie door regels wordt gedreven

ziet daarin een mooie kans om punten te scoren.

Daarom voegt Paulus er nog een waarschuwing aan toe:

laat je er niet op voorstaan.

Doe gewoon wat je moet doen, en loop er niet mee te pronken.

Wie door plezier wordt gedreven heeft niet zo veel met dit soort lasten:

het moet wel leuk blijven!

Maar als je door Jezus vrij bent,

kun je genieten van wat je voor God en je naaste mag doen!

 

dia 16 – net als Jezus

Net als Jezus – want al die aanwijzingen van Paulus zie je bij Jezus terug.

Als Jezus ziet dat mensen misstappen begaan,

dan kijkt hij niet even de andere kant op,

en grijpt het ook niet aan om mensen zwart te maken.

Jezus zegt juist: ‘ik wil vanavond bij jou eten.’

Als Jezus ziet hoeveel bagage wij meezeulen, komt hij naast ons staan.

Daarom kwam hij naar deze wereld.

En waar wij vaak niet meer kunnen dan naar elkaar luisteren en met elkaar meeleven,

neemt Jezus onze lasten op zich, maakt ons kruis tot het zijne.

En als Jezus een taak krijgt, de wereld met God verzoenen,

dan loopt hij niet weg als het niet langer leuk is,

als hij ervoor moet lijden.

Want hij is liefde!

 

3.    Samenleven

dia 17 – samenleven (gemeenschap)

Ik droom van een wereld waar we zo samenleven.

Waar niemand er alleen voorstaat.

Waar niemand eenzaam is.

Waar we niet druk bezig zijn ons eigen paadje schoon te vegen

of helemaal opgaan  in ons eigen leven,

maar waar we juist de ander voorop zetten.

Ik geloof dat het evangelie hét recept is voor een wereld zonder eenzaamheid.

 

In de kerk beginnen we daarmee.

Oefenen we daarmee – want onze eigenwaan steekt nog vaak de kop op.

Raak er niet door ontmoedigd,

laat je liever steeds weer inspireren door de Geest van Jezus.

Misschien moest je tijdens dit verhaal wel aan iemand denken.

Of komt er later vandaag, of verderop in deze week, iemand in je gedachten.

Begin daar dan maar: houdt van hem of haar, met de liefde van Christus.

En zing het zo maar mee:

‘naast elkaar als broers en zussen, dragen wij elkanders last.’

Amen.

Galaten 6 - HET EVANGELIE VERBINDT

Inleiding

dia 1 - eenzaam

Meer dan een miljoen Nederlanders lijden eraan: eenzaamheid.

En dan hebben we het alleen nog maar

over wie zich in ‘ernstige mate’ eenzaam voelen – aldus RTL nieuws.

Ga je mensen die zich een beetje eenzaam voelen meetellen,

dan kom je op nog veel hogere aantallen.

 

Het is dan ook een probleem van alle generaties.

Van de oudere die alleen zit op haar kamer,

wiens kinderen het te druk hebben om haar vaak te bezoeken.

Van de ouders voor wie alle aandacht gaat naar carrière en kinderen,

waardoor er geen ruimte voor een sociaal leven overblijft.

Van de jongere die honderden vrienden heeft,

maar toch verschrikkelijk alleen is.

 

dia 2 - filmpje

Laten we kijken naar zo’n verhaal over eenzaamheid.

https://www.youtube.com/watch?v=ZBgw4NL3mmU

 

dia 3 - eenzaam

Weet je, ik vind dit verhaal heftig!

Ook omdat ik iets van mijzelf in Peter herken:

ik vind het verschrikkelijk lastig om vrienden te maken!

Ik ken veel mensen, kan met veel mensen prima praten,

eenzaam zou ik mijzelf ook echt niet noemen,

maar échte vriendschap: daar zou ik wel meer van willen.

En ik denk dat iedereen wel iets in dat verhaal van Peter herkent.

Dat iedereen wel eens verlangt naar meer verbondenheid.

 

Wat niet meehelpt is dat we een nogal vrijgevochten volkje zijn.

De hechte dorpsgemeenschappen van vroeger, die vinden we tegenwoordig benauwend.

En terecht denk ik:

behalve dat in zulke hechte gemeenschappen veel met elkaar wordt meegeleefd,

zijn er ook veel ongeschreven regels, is de sociale controle en groepsdruk verstikkend

en wordt er enorm geroddeld.

Maar keerzijde van onze vrijheid is wel die eenzaamheid.

 

dia 4 – het evangelie verbindt / Galaten 5-6

Vandaag luisteren we voor het laatst naar de brief van Paulus aan de Galaten.

De hele brief heeft hij gehamerd op de christelijke vrijheid.

Maar gaat die vrijheid niet ten koste van het samenleven?

Nee, zegt Paulus dan: het evangelie verbindt.

Laten we het lezen: Galaten 5:25-6:18.

 

1.    Ieder voor zich

dia 5 – zonder verbindende groepscultuur (notulist)

Het lijkt misschien een wat rommelig laatste hoofdstuk van Paulus.

Sowieso valt het  in 2 delen uiteen:

de afrondende opmerkingen in de eerste helft van hoofdstuk 6

en dan een door Paulus handgeschreven naschrift –

de rest van de brief was door Paulus gedicteerd

en uitgeschreven door een secretaris.

Dat was in die tijd behoorlijk gebruikelijk:

schrijven was echt een vak,

het papyrus waar op werd geschreven

was veel te kostbaar om foutjes op te maken,

dus schrijven liet je over aan een prof.

 

dia 6 – (afbeelding weg)

We focussen vandaag op dat eerste deel,

waar het samenleven als christenen het overkoepelende thema is.

Blijft de vraag: wat heeft dit met de rest van de brief te maken?

En dan komen we weer bij vrijheid:

deze hele brief is één groot pleidooi voor christelijke vrijheid.

Laat je niet aanpraten dat je als christen aan bepaalde voorwaarden moet voldoen

of dat je een bepaalde cultuur moet aannemen: door Jezus ben je vrij!

In het geval van de Galaten: je hoeft geen Jood te worden om christen te zijn.

 

dia 7 - groepscultuur

Van zo’n groepscultuur kun je veel vinden,

maar het werkt wél verbindend!

Als wij hier met z’n allen afspreken

dat we voortaan onze haren niet meer laten knippen

dat we ons gezicht paars schminken,

witte kleding dragen met gele schoenen eronder,

dan worden we waarschijnlijk door iedereen voor gek uitgemaakt –en terecht-

maar het zou ook een sterk wij-gevoel creëeren.

 

Maar christenen hebben dus niet zo’n groepscultuur.

Of zouden het in ieder geval niet moeten hebben:

helaas vormen ook christenen maar al te vaak een subcultuurtje,

waar je alleen bij mag horen als je akkoord gaat met ‘zo zijn onze manieren’.

Maar zo mag het niet zijn, daar hamert Paulus deze hele brief op:

het christelijk geloof is niet verbonden aan welke cultuur ook maar.

 

dia 8 – dus ieder voor zich?

Maar wat blijft er van de gemeenschap, van het samenleven, over

als er niet zo’n verbindende groepscultuur is?

Wordt het dan ieder voor zich?

Dat is in ieder geval wel wat in onze samenleving gebeurt.

Je moet voor jezelf opkomen, want anderen gaan dat echt niet voor je doen.

Paulus schrijft mooi: ‘draag elkaars lasten’,

maar als de Nederlandse regering lastenverlichtingen doorvoert,

dan is de eerste vraag die wij onszelf stellen:

wat betekent dat voor mijn portemonnee,

en hoe kom ik er vanaf in vergelijking met anderen?

En uiteraard zijn we not amused als anderen meer voordeel krijgen.

 

Wat overblijft, is los zand.

Dat merk je in de samenleving.

Mensen leven langs elkaar heen en worden over het hoofd gezien.

Dat voedt dan weer gevoelens van onvrede, waardoor we mopperig worden –

echt, ik denk dat maar weinig landen zoveel mopperkonten hebben als Nederland-

vooral ‘het systeem’ moet het vaak ontgelden,

en we vermaken ons prima met de fouten van een ander.

 

Hoe kan de kerk dat anders doen?

Hoe kan de kerk zonder verbindende groepscultuur

tóch een hechte gemeenschap zijn, in plaats van ieder voor zich?

Dát is wat Paulus in Galaten 6 bespreekt.

 

2.    Het evangelie verbindt

dia 9 – kracht evangelie: voorbij eigenwaan

Want dat is dus wel de bedoeling!

Christelijke vrijheid betekent niet dat je niets meer met anderen te maken hebt.

De vrucht van de Geest is liefde –

en dat gaat in je eentje nu eenmaal een beetje moeilijk…

 

dia 10 - studentenhuis

In vers 10 gebruikt Paulus een mooi beeld.

In de bijbelvertaling die wij gebruiken, staat daar ‘geloofsgenoten’.

Maar andere vertalingen maken ervan: ‘huisgenoten van het geloof’.

Hechter met elkaar samenleven dan als huisgenoten, dat kan bijna niet!

Dan denk ik direct aan mijn studententijd.

Met 7 andere theologiestudenten woonde ik op stand in een herenhuis aan de IJssel.

Dan krijg je echt alles van elkaar mee!

De mooie dingen – verschillende huisgenoten zijn vanuit dit huis getrouwd.

De lastige dingen – als iemand niet lekker in zijn vel zat.

Samen filosoferen over de dingen van het leven, op een spuuglelijke afgedankte bank.

Maar ook je ergeren aan dat niemand zijn verantwoordelijkheid voor de afwas neemt,

zelfs niet toen we een vaatwasser op de kop hadden getikt…

Als ik nu terugkijk, denk ik: daar heb ik geleerd wat samenleven is.

Zo hecht als in mijn studententijd, heb ik daarna ook niet meer meegemaakt.

Ik denk ook niet dat dat moet – het paste ook gewoon goed bij die levensfase.

Maar als Paulus het heeft over christenen als huisgenoten, dan zie ik dat voor me:

christenen vormen een hechte gemeenschap.

 

dia 11 - vrijheid

De christelijke vrijheid is daarbij een kracht.

In Galaten 5 heeft Paulus naar 2 kanten uitgewerkt wat die vrijheid is:

je bent geen slaaf van de regels, én je bent geen slaaf van je eigen begeerten.

Juist dát maakt samenleven mogelijk!

Die klassieke, hechte gemeenschap waar ik het over had,

die is vooral gebaseerd op regels:

zo ga je met elkaar om en zo heb je je te gedragen.

Zolang je netjes binnen de lijntjes kleurt, is er niets aan de hand,

dan heb je er een fijn sociaal netwerk aan.

Maar je kunt maar beter niet delen waar je echt mee zit:

dan loop je op tegen een muur van onbegrip en veroordeling.

In zo’n gemeenschap is iedereen uiteindelijk bezig

met het zichzelf acceptabel maken voor de ander.

Paulus zegt dan: ‘dat is eigenwaan:

de ander is niet meer dan een middel om iemand te zijn.’

 

Het andere uiterste is totale vrijheid:

je volgt je begeerten, je doet waar je zin in hebt.

Dat is wat in Nederland gebeurd is:

we hebben die hechte gemeenschap ingeruild voor vrijheid.

Je bent niet meer onderdeel van een gemeenschap waar je het mee moet doen,

je bepaalt zelf met welke mensen je een klik hebt en met wie je wilt omgaan.

En zo lang je het goed hebt met je vrienden, heb je daar een fijne gemeenschap aan.

Maar dan gebeurt er iets, of je vrienden ontmoeten nog leukere mensen.

En dan blijkt dat die gemeenschap niet zoveel voorstelt:

je blijft bij elkaar zo lang het leuk blijft.

Paulus zegt dan: ‘ook dat is eigenwaan:

de ander is niet meer dan een middel voor jouw genot.’

 

dia 12 - dienen

Christelijke gemeenschap is echt anders.

Daar geef je op dat het om jou draait.

Daar is de ander geen middel om iemand te zijn –

door Jezus ben je al lang iemand!

Daar is de ander geen middel voor jouw genot –

Jezus geeft je eeuwige vreugde!

Christelijke gemeenschap gaat niet om regels, om een groepscultuur,

en ook niet om wat voor jou goed voelt:

de ander is geen middel, maar het doel – dat is liefde.

 

dia 13 – 3 concrete aanwijzingen: misstappen (uitglijden)

Laten we daarover 3 concrete aanwijzingen van Paulus bekijken.

Als eerste: ‘wanneer u merkt dat een van u een misstap heeft begaan

moet u, die door de Geest geleid wordt,

hem zachtmoedig weer op het rechte pad brengen.’

In een gemeenschap die gebaseerd is op regels, gebeurt dat niet:

dan lig je er gewoon uit.

Achter jouw rug om wordt over je gepraat: ‘heb je het al gehoord…’

Mensen lachen om jouw fouten.

Maar ook in een gemeenschap die draait om wat goed voelt, gebeurt het niet:

daar wordt gewoon even weggekeken.

Want iedereen moet zelf weten wat hij doet.

Ik denk dat wij dichter bij die laatste zitten:

iemand aanspreken op zijn of haar misstappen, dat durven we niet.

Maar als het je echt om de ander gaat, dan doe je dat dus wel!

Dan wel op de goede manier: zachtmoedig.

Niet om de ander de grond in te boren,

niet om jezelf beter te kunnen vinden dan de ander,

maar om de ander écht te helpen.

 

dia 14 – elkaars lasten (koffer)

Aanwijzing 2: ‘draag elkaars lasten.’

Dus niet de last van de wet, wat voor de Galaten het grote punt is,

maar elkaars lasten!

En dat kan van alles zijn.

Het kunnen problemen zijn – bijvoorbeeld ziekte.

Het kunnen verwondingen uit het verleden zijn – bijvoorbeeld als je misbruikt bent.

Het kunnen taken zijn – zoals het opvoeden van kinderen.

Het kunnen zonden zijn – zoals een verslaving aan geld.

Het kunnen geloofstwijfels zijn – zoals of God wel echt bestaat

en of God wel echt van jou houdt.

Het zijn allemaal lasten.

 

In zo’n regelgemeenschap wordt je met sommige van die lasten wel geholpen,

dat schrijven de regels immers voor –

mensen helpen omdat dat van hen wordt verlangd, niet omdat ze om je geven.

Bovendien kun je sommige andere lasten maar beter voor jezelf houden.

Een vrijheid-blijheid-gemeenschap kan al helemaal niet met lasten uit de voeten:

mensen die lasten met zich meedragen zijn lastige mensen,

laten we het alsjeblieft een beetje gezellig houden!

 

‘Draag elkaars lasten’, dat is nog niet zo makkelijk!

Denk ook niet dat dat betekent dat je de last van een ander overneemt.

Vaak kan dat niet eens.

Als iemand misbruikt is, is dat een last die niemand kan overnemen!

Elkaars lasten dragen, dat is naast elkaar gaan staan,

de ander niet alleen laten met zijn lasten,

de tijd voor de ander nemen,

en niet denken: ‘heb je hem weer.’

Want, zegt Paulus ergens anders, ‘als 1 lid lijdt, lijden alle leden mee.’

 

dia 15 – eigen last

De laatste aanwijzing: ‘ieder mens moet zijn eigen last dragen.’

Huh? Zonet moesten we nog elkaars lasten dragen…

Wat mij betreft is dat ongelukkig vertaald in onze bijbel:

in het Grieks, waarin Paulus schreef, worden 2 verschillende woorden gebruikt.

Elkaars lasten, dat gaat om de bagage die je meezeult.

Je eigen ‘lasten’, dat zijn de verantwoordelijkheden en taken die je hebt.

Het is mijn taak goed te doen voor de mensen die God op mijn weg plaatst.

 

Wie door regels wordt gedreven

ziet daarin een mooie kans om punten te scoren.

Daarom voegt Paulus er nog een waarschuwing aan toe:

laat je er niet op voorstaan.

Doe gewoon wat je moet doen, en loop er niet mee te pronken.

Wie door plezier wordt gedreven heeft niet zo veel met dit soort lasten:

het moet wel leuk blijven!

Maar als je door Jezus vrij bent,

kun je genieten van wat je voor God en je naaste mag doen!

 

dia 16 – net als Jezus

Net als Jezus – want al die aanwijzingen van Paulus zie je bij Jezus terug.

Als Jezus ziet dat mensen misstappen begaan,

dan kijkt hij niet even de andere kant op,

en grijpt het ook niet aan om mensen zwart te maken.

Jezus zegt juist: ‘ik wil vanavond bij jou eten.’

Als Jezus ziet hoeveel bagage wij meezeulen, komt hij naast ons staan.

Daarom kwam hij naar deze wereld.

En waar wij vaak niet meer kunnen dan naar elkaar luisteren en met elkaar meeleven,

neemt Jezus onze lasten op zich, maakt ons kruis tot het zijne.

En als Jezus een taak krijgt, de wereld met God verzoenen,

dan loopt hij niet weg als het niet langer leuk is,

als hij ervoor moet lijden.

Want hij is liefde!

 

3.    Samenleven

dia 17 – samenleven (gemeenschap)

Ik droom van een wereld waar we zo samenleven.

Waar niemand er alleen voorstaat.

Waar niemand eenzaam is.

Waar we niet druk bezig zijn ons eigen paadje schoon te vegen

of helemaal opgaan  in ons eigen leven,

maar waar we juist de ander voorop zetten.

Ik geloof dat het evangelie hét recept is voor een wereld zonder eenzaamheid.

 

In de kerk beginnen we daarmee.

Oefenen we daarmee – want onze eigenwaan steekt nog vaak de kop op.

Raak er niet door ontmoedigd,

laat je liever steeds weer inspireren door de Geest van Jezus.

Misschien moest je tijdens dit verhaal wel aan iemand denken.

Of komt er later vandaag, of verderop in deze week, iemand in je gedachten.

Begin daar dan maar: houdt van hem of haar, met de liefde van Christus.

En zing het zo maar mee:

‘naast elkaar als broers en zussen, dragen wij elkanders last.’

Amen.