Preek - Handelingen 2:41-47 en 1 Korintiërs 10:16-17 - JEZUS' MAALTIJD: INTIEM

Inleiding

dia 1 - cadeaus

Ik houd van cadeautjes.

Het is fijn cadeautjes te krijgen

én het is fijn cadeautjes te geven.

Het is alleen een drama cadeautjes te bedenken.

Helemaal als iemand alles al heeft.

Verjaardagscadeautjes voor mijn ouders bedenken,

dat hoort bij de ingewikkeldste dingen van het leven.

Al moet ik eerlijk toegeven dat ik het meestal ook maar wat moeilijk vind

een fatsoenlijk verlanglijstje op te stellen.

 

dia 2 - belevenis

Het schijnt een gat in de markt te zijn:

cadeautjes voor mensen die alles al hebben.

Als iemand helemaal niet zit te wachten op nog meer spullen,

waarom geef je dan geen belevenis?

Uit eten, een museum bezoeken, een weekendje weg, een bakworkshop of een escaperoom:

als je maar samen iets doet en mooie herinneringen maakt.

Google maar eens op ‘beleveniscadeaus’:

dan ga je bijna denken dat een ouderwets cadeau in een papiertje echt niet meer kan…

 

Zo’n beleveniscadeau past heel goed in onze tijd.

Wij willen graag dingen beleven.

Valt er niets te beleven, dan is het saai.

Ook als  het gaat om geloven, willen we graag ervaringen opdoen.

Het is niet genoeg om precies te weten hoe het zit:

we willen graag beleven dat God er is, we willen worden aangeraakt.

Maar valt er in de kerk wel wat te beleven?

Vandaag in ieder geval veel muziek: muziek kan heel dichtbij komen.

Maar ook de maaltijd van Jezus mag echt een belevenis zijn,

waar je iets van God ervaart wat je met woorden niet kunt zeggen.

 

dia 3 – Jezus’ maaltijd: intiem / Handelingen 2 en 1 Korintiërs 10

Vorige week begonnen we een ontdekkingsreis in de wereld van Jezus’ maaltijd.

Het ging toen om wát de maaltijd is: een feest.

Vandaag gaan we verder met etappe 2: waaróm vieren we de maaltijd?

Ik wil jullie graag meenemen in dat Jezus’ maaltijd heel intiem is.

Over 2 weken sluiten we af met etappe 3: voor wie is de maaltijd?

En dan gaan we de maaltijd ook vieren.

Laten we nu uit de bijbel lezen, 2 gedeelten:

Handelingen 2:41-47 en 1 Korintiërs 10:16-17.

 

1.    Woorden, woorden, woorden…

dia 4 – kerk van woorden (saai)

Valt er in de kerk wat te beleven?

Ik kan er natuurlijk helemaal naast zitten, dat hoop ik stiekem,

maar ik denk dat de meesten van jullie als je het woord ‘kerk’ hoort

niet direct denken: ‘daar valt wat te beleven’.

Kerken, zeker gereformeerde kerken, zijn niet zo goed in belevenissen.

Wat dat betreft zouden we eens in de leer moeten gaan bij de Joden:

die weten tenminste hoe je feest moet vieren!

Maar in de kerk zijn het toch vaak woorden, woorden en nog meer woorden…

 

Daar ben ik zelf natuurlijk de hoofdschuldige van,

dus vandaag probeer ik het maar wat korter te houden…

Maar voor veel kerkgangers is de preek ook gewoon het belangrijkste van de samenkomst.

Het was goed als de preek goed was.

Was de preek niet goed, dan kan de muziek die pijn nog wat verzachten.

Maar niet alleen op zondag zijn woorden heel belangrijk.

Ik doe mee met een groeigroep – daar is het net zo!

We lezen een boekje en praten daar met elkaar over door.

En dat is helemaal prima, er is niets mis met woorden,

maar als woorden alles zijn,

dan wordt geloven wel heel erg iets van je hoofd.

In de kerk hebben denkers en praters het daarom het gemakkelijkst.

 

dia 5 - bonus

Bij Jezus’ maaltijd is dat anders.

Daar mag je eindelijk even in beweging komen

en vliegen de woorden je niet om de oren.

En wat denk je: voor veel christenen is de maaltijd een extraatje!

Hebben we eindelijk iets waar je wat kunt beleven,

en dan laten we het gewoon liggen…

Daar is onderzoek naar gedaan,

hoe christenen de maaltijd van Jezus beleven,

en daar kwam uit dat de maaltijd vaak niet als onmisbaar wordt ervaren

en voor veel mensen niets wezenlijks toevoegt aan je geloof.

Als dat inderdaad zo is, kunnen we net zo goed met de maaltijd stoppen…

 

dia 6 – geloven als afstandsrelatie? (skype)

Toch lijkt mij dat niet zo’n goed idee.

Want dan wordt geloven nog meer iets van het hoofd.

Stoppen met de maaltijd kun je vergelijken met een relatie op afstand.

Jij bent gewoon in Nederland,

maar je man of vrouw, vriend of vriendin, broer of zus,

is voor langere tijd in het buitenland.

Op een onbewoond eiland in de Stille Zuidzee ofzo…

Daar wip je niet zomaar even aan: je kunt er alleen naartoe varen.

Gelukkig is op dat eiland wel wifi beschikbaar,

dus kun je via Skype contact houden.

Je kunt met elkaar praten en elkaar zelfs zien.

Maar aanraken wordt moeilijk en een knuffel zit er niet in.

Je kunt ‘ik houd van jou’ zeggen,

je kunt een kusje naar je webcam blazen,

maar daar houdt het dan ook wel mee op.

 

Zoiets is geloven zonder de maaltijd.

En dat is al heel wat: je kunt met God praten!

Je luistert naar wat hij jou zegt en deelt het diepste wat in jouw hart leeft.

Maar er mist wel iets.

 

2.    De maaltijd is intiem

dia 7 – één met Christus:  huwelijkstaal

Dat is precies waar de maaltijd om de hoek komt kijken:

bij de maaltijd draait het even niet om woorden,

hier mag je intiem met God omgaan!

Wat seksualiteit is in een huwelijk, dát is de maaltijd in je relatie met God!

 

Ok, misschien klinkt dat wel heel intiem.

Maar we hebben net woorden van Paulus gelezen.

‘Het brood,’ zegt Paulus, maakt ons één met het lichaam van Christus

en de beker met het bloed van Christus.’

Aan de maaltijd wordt je dus één met Christus.

Dat zijn precies de woorden die de bijbel ook voor seksualiteit gebruikt.

Als je samen de liefde bedrijft, dan wordt je volgens de bijbel één met elkaar.

En dat gebeurt bij de maaltijd dus ook!

 

Natuurlijk kun je geloven zonder de maaltijd.

Een relatie zonder seks kan ook best,

maar seksualiteit verdiept een relatie enorm.

Dat doet de maaltijd van Jezus dus ook:

daar mag je heel intiem met God omgaan.

Je wordt er één met Jezus Christus – wauw!

 

Geloven is dus ook niet iets van alleen maar je hoofd.

Niet alleen maar voor denkers en praters:

geloven is ook je hart, zelfs je lichaam.

Geloven gaat niet om weten hoe het zit,

om dingen voor waar houden en je netjes aan de regels houden:

geloven is een intieme relatie met Jezus Christus.

En zoals je in een huwelijk de liefde in bed viert,

zo vier je de relatie met Jezus aan tafel.

 

dia 8 – pijler van de gemeente (tafel)

De maaltijd is dus veel meer dan een aardig extraatje,

dan een plaatje bij het praatje:

het is een pijler van de christelijke gemeente!

Dat is Handelingen 2.

Het gaat daar over de allereerste christelijke gemeente in de geschiedenis: die in Jeruzalem.

Er wordt een profielschets van die gemeente gegeven,

met 4 elementen: onderwijs, gemeenschap, breken van het brood –

oftewel: de maaltijd van Jezus - en gebed.

Deze 4 dingen zijn wezenlijk voor de gemeente in Jeruzalem.

Vergelijk maar met een tafel met 4 poten:

zaag je 1 van de poten er vanaf, dan gaat de tafel wiebelen of valt hij om.

Haal één van de pijlers van de gemeente van Jeruzalem weg,

en het gaat mis in de gemeente.

Natuurlijk hoeven we geen kopie te zijn van die kerk in Jeruzalem:

wij zijn kerk in Zaanstad in de 21e eeuw – dat is echt wat anders!

Maar het geeft wel te denken dat wat voor hen de basis was

in onze beleving vaak een extraatje is geworden.

De maaltijd is juist onmisbaar voor het gemeenteleven!

 

3.    In het hart

dia 9 – geloven met je hart (Pascal)

Gelukkig is geloven veel meer dan woorden.

Geloven is iets van je hart.

We zitten hier in het Pascal-college, dus ik neem aan dat iedereen weet wie Blaise Pascal is?

Voor wie het niet weet:

Pascal was een briljante natuurwetenschapper uit de 17e eeuw.

Hij was gezegend met een zeer goed verstand – zeker geen domme jongen.

Pascal was ook een heel gelovig man, en geen verstandelijk gelovige.

Een van zijn mooiste uitspraken is:

‘het hart heeft zijn redenen waar het verstand niets van begrijpt.’

 

Als je zo gelooft, vanuit je hart,

dan is geloven veel leuker dan wanneer alleen je hoofd meedoet.

Geloven is zoveel meer dan woorden!

De mooiste dingen kunnen helemaal niet gezegd worden.

Het gebeurt mij zo vaak dat ik voor een preek iets moois ontdek,

en het heel graag wil delen,

maar het lukt me gewoon niet de woorden te vinden.

Ik stamel maar wat.

Maar dat is wel veel leuker dan alles precies kunnen beredeneren!

 

dia 10 – Jezus’ maaltijd helpt daarbij

De maaltijd van Jezus helpt om te geloven vanuit je hart.

Laat het daarom ook in het hart van onze gemeente zijn.

Wat mij betreft betekent dat: we moeten het vaker vieren.

Zoals je in een goed huwelijk seks ook niet bewaart voor twee keer in het jaar,

voor Valentijnsdag en voor je trouwdag bijvoorbeeld,

zo moeten we niet te zuinig zijn met het vieren van de maaltijd.

Dan hangt de kerkdienst direct wat minder van de preek af.

Als het aan Johannes Calvijn had gelegen, een van de grondleggers van onze kerken,

hadden we elke zondag de maaltijd van Jezus gevierd.

Maar omdat in zijn tijd kerk en staat ongeveer hetzelfde waren,

werd hij overruled door het stadsbestuur van Geneve,

die 4 keer per jaar wel genoeg vond.

 

Maar Calvijn had natuurlijk gewoon gelijk.

In Handelingen 2 vieren de christenen elke dág de maaltijd – gewoon bij elkaar thuis!

Als je het van die kant bekijkt, is eenmaal per week al karig.

Nu zijn er best praktische redenen om niet elke zondag de maaltijd te vieren.

Laat het dan maar 1 keer per maand zijn:

zodat het een wezenlijk onderdeel wordt van ons gemeentezijn.

En voor alle duidelijkheid: dat is geen besluit van het stafteam ofzo,

ik verlang er gewoon naar, en ik hoop dat ik dat verlangen op jullie overbreng.

 

dia 11 – één met Jezus Christus!

Want ik denk dat het helpt om alle discussies en rationele vragen even te parkeren,

dat het helpt om weg te komen van activisme in de kerk,

dat het helpt om steeds weer bij de kern bepaald te worden

en elkaar in de ogen te kijken.

Nee, de maaltijd is magisch middel, zoals ook seks een huwelijk niet automatisch beter maakt.

Maar aan de maaltijd worden we boven ons verstand en boven onze woorden uitgetild:

hier wordt je één met Jezus Christus!

Amen.

Handelingen 2:41-47 en 1 Korintiërs 10:16-17 - JEZUS' MAALTIJD: INTIEM

Inleiding

dia 1 - cadeaus

Ik houd van cadeautjes.

Het is fijn cadeautjes te krijgen

én het is fijn cadeautjes te geven.

Het is alleen een drama cadeautjes te bedenken.

Helemaal als iemand alles al heeft.

Verjaardagscadeautjes voor mijn ouders bedenken,

dat hoort bij de ingewikkeldste dingen van het leven.

Al moet ik eerlijk toegeven dat ik het meestal ook maar wat moeilijk vind

een fatsoenlijk verlanglijstje op te stellen.

 

dia 2 - belevenis

Het schijnt een gat in de markt te zijn:

cadeautjes voor mensen die alles al hebben.

Als iemand helemaal niet zit te wachten op nog meer spullen,

waarom geef je dan geen belevenis?

Uit eten, een museum bezoeken, een weekendje weg, een bakworkshop of een escaperoom:

als je maar samen iets doet en mooie herinneringen maakt.

Google maar eens op ‘beleveniscadeaus’:

dan ga je bijna denken dat een ouderwets cadeau in een papiertje echt niet meer kan…

 

Zo’n beleveniscadeau past heel goed in onze tijd.

Wij willen graag dingen beleven.

Valt er niets te beleven, dan is het saai.

Ook als  het gaat om geloven, willen we graag ervaringen opdoen.

Het is niet genoeg om precies te weten hoe het zit:

we willen graag beleven dat God er is, we willen worden aangeraakt.

Maar valt er in de kerk wel wat te beleven?

Vandaag in ieder geval veel muziek: muziek kan heel dichtbij komen.

Maar ook de maaltijd van Jezus mag echt een belevenis zijn,

waar je iets van God ervaart wat je met woorden niet kunt zeggen.

 

dia 3 – Jezus’ maaltijd: intiem / Handelingen 2 en 1 Korintiërs 10

Vorige week begonnen we een ontdekkingsreis in de wereld van Jezus’ maaltijd.

Het ging toen om wát de maaltijd is: een feest.

Vandaag gaan we verder met etappe 2: waaróm vieren we de maaltijd?

Ik wil jullie graag meenemen in dat Jezus’ maaltijd heel intiem is.

Over 2 weken sluiten we af met etappe 3: voor wie is de maaltijd?

En dan gaan we de maaltijd ook vieren.

Laten we nu uit de bijbel lezen, 2 gedeelten:

Handelingen 2:41-47 en 1 Korintiërs 10:16-17.

 

1.    Woorden, woorden, woorden…

dia 4 – kerk van woorden (saai)

Valt er in de kerk wat te beleven?

Ik kan er natuurlijk helemaal naast zitten, dat hoop ik stiekem,

maar ik denk dat de meesten van jullie als je het woord ‘kerk’ hoort

niet direct denken: ‘daar valt wat te beleven’.

Kerken, zeker gereformeerde kerken, zijn niet zo goed in belevenissen.

Wat dat betreft zouden we eens in de leer moeten gaan bij de Joden:

die weten tenminste hoe je feest moet vieren!

Maar in de kerk zijn het toch vaak woorden, woorden en nog meer woorden…

 

Daar ben ik zelf natuurlijk de hoofdschuldige van,

dus vandaag probeer ik het maar wat korter te houden…

Maar voor veel kerkgangers is de preek ook gewoon het belangrijkste van de samenkomst.

Het was goed als de preek goed was.

Was de preek niet goed, dan kan de muziek die pijn nog wat verzachten.

Maar niet alleen op zondag zijn woorden heel belangrijk.

Ik doe mee met een groeigroep – daar is het net zo!

We lezen een boekje en praten daar met elkaar over door.

En dat is helemaal prima, er is niets mis met woorden,

maar als woorden alles zijn,

dan wordt geloven wel heel erg iets van je hoofd.

In de kerk hebben denkers en praters het daarom het gemakkelijkst.

 

dia 5 - bonus

Bij Jezus’ maaltijd is dat anders.

Daar mag je eindelijk even in beweging komen

en vliegen de woorden je niet om de oren.

En wat denk je: voor veel christenen is de maaltijd een extraatje!

Hebben we eindelijk iets waar je wat kunt beleven,

en dan laten we het gewoon liggen…

Daar is onderzoek naar gedaan,

hoe christenen de maaltijd van Jezus beleven,

en daar kwam uit dat de maaltijd vaak niet als onmisbaar wordt ervaren

en voor veel mensen niets wezenlijks toevoegt aan je geloof.

Als dat inderdaad zo is, kunnen we net zo goed met de maaltijd stoppen…

 

dia 6 – geloven als afstandsrelatie? (skype)

Toch lijkt mij dat niet zo’n goed idee.

Want dan wordt geloven nog meer iets van het hoofd.

Stoppen met de maaltijd kun je vergelijken met een relatie op afstand.

Jij bent gewoon in Nederland,

maar je man of vrouw, vriend of vriendin, broer of zus,

is voor langere tijd in het buitenland.

Op een onbewoond eiland in de Stille Zuidzee ofzo…

Daar wip je niet zomaar even aan: je kunt er alleen naartoe varen.

Gelukkig is op dat eiland wel wifi beschikbaar,

dus kun je via Skype contact houden.

Je kunt met elkaar praten en elkaar zelfs zien.

Maar aanraken wordt moeilijk en een knuffel zit er niet in.

Je kunt ‘ik houd van jou’ zeggen,

je kunt een kusje naar je webcam blazen,

maar daar houdt het dan ook wel mee op.

 

Zoiets is geloven zonder de maaltijd.

En dat is al heel wat: je kunt met God praten!

Je luistert naar wat hij jou zegt en deelt het diepste wat in jouw hart leeft.

Maar er mist wel iets.

 

2.    De maaltijd is intiem

dia 7 – één met Christus:  huwelijkstaal

Dat is precies waar de maaltijd om de hoek komt kijken:

bij de maaltijd draait het even niet om woorden,

hier mag je intiem met God omgaan!

Wat seksualiteit is in een huwelijk, dát is de maaltijd in je relatie met God!

 

Ok, misschien klinkt dat wel heel intiem.

Maar we hebben net woorden van Paulus gelezen.

‘Het brood,’ zegt Paulus, maakt ons één met het lichaam van Christus

en de beker met het bloed van Christus.’

Aan de maaltijd wordt je dus één met Christus.

Dat zijn precies de woorden die de bijbel ook voor seksualiteit gebruikt.

Als je samen de liefde bedrijft, dan wordt je volgens de bijbel één met elkaar.

En dat gebeurt bij de maaltijd dus ook!

 

Natuurlijk kun je geloven zonder de maaltijd.

Een relatie zonder seks kan ook best,

maar seksualiteit verdiept een relatie enorm.

Dat doet de maaltijd van Jezus dus ook:

daar mag je heel intiem met God omgaan.

Je wordt er één met Jezus Christus – wauw!

 

Geloven is dus ook niet iets van alleen maar je hoofd.

Niet alleen maar voor denkers en praters:

geloven is ook je hart, zelfs je lichaam.

Geloven gaat niet om weten hoe het zit,

om dingen voor waar houden en je netjes aan de regels houden:

geloven is een intieme relatie met Jezus Christus.

En zoals je in een huwelijk de liefde in bed viert,

zo vier je de relatie met Jezus aan tafel.

 

dia 8 – pijler van de gemeente (tafel)

De maaltijd is dus veel meer dan een aardig extraatje,

dan een plaatje bij het praatje:

het is een pijler van de christelijke gemeente!

Dat is Handelingen 2.

Het gaat daar over de allereerste christelijke gemeente in de geschiedenis: die in Jeruzalem.

Er wordt een profielschets van die gemeente gegeven,

met 4 elementen: onderwijs, gemeenschap, breken van het brood –

oftewel: de maaltijd van Jezus - en gebed.

Deze 4 dingen zijn wezenlijk voor de gemeente in Jeruzalem.

Vergelijk maar met een tafel met 4 poten:

zaag je 1 van de poten er vanaf, dan gaat de tafel wiebelen of valt hij om.

Haal één van de pijlers van de gemeente van Jeruzalem weg,

en het gaat mis in de gemeente.

Natuurlijk hoeven we geen kopie te zijn van die kerk in Jeruzalem:

wij zijn kerk in Zaanstad in de 21e eeuw – dat is echt wat anders!

Maar het geeft wel te denken dat wat voor hen de basis was

in onze beleving vaak een extraatje is geworden.

De maaltijd is juist onmisbaar voor het gemeenteleven!

 

3.    In het hart

dia 9 – geloven met je hart (Pascal)

Gelukkig is geloven veel meer dan woorden.

Geloven is iets van je hart.

We zitten hier in het Pascal-college, dus ik neem aan dat iedereen weet wie Blaise Pascal is?

Voor wie het niet weet:

Pascal was een briljante natuurwetenschapper uit de 17e eeuw.

Hij was gezegend met een zeer goed verstand – zeker geen domme jongen.

Pascal was ook een heel gelovig man, en geen verstandelijk gelovige.

Een van zijn mooiste uitspraken is:

‘het hart heeft zijn redenen waar het verstand niets van begrijpt.’

 

Als je zo gelooft, vanuit je hart,

dan is geloven veel leuker dan wanneer alleen je hoofd meedoet.

Geloven is zoveel meer dan woorden!

De mooiste dingen kunnen helemaal niet gezegd worden.

Het gebeurt mij zo vaak dat ik voor een preek iets moois ontdek,

en het heel graag wil delen,

maar het lukt me gewoon niet de woorden te vinden.

Ik stamel maar wat.

Maar dat is wel veel leuker dan alles precies kunnen beredeneren!

 

dia 10 – Jezus’ maaltijd helpt daarbij

De maaltijd van Jezus helpt om te geloven vanuit je hart.

Laat het daarom ook in het hart van onze gemeente zijn.

Wat mij betreft betekent dat: we moeten het vaker vieren.

Zoals je in een goed huwelijk seks ook niet bewaart voor twee keer in het jaar,

voor Valentijnsdag en voor je trouwdag bijvoorbeeld,

zo moeten we niet te zuinig zijn met het vieren van de maaltijd.

Dan hangt de kerkdienst direct wat minder van de preek af.

Als het aan Johannes Calvijn had gelegen, een van de grondleggers van onze kerken,

hadden we elke zondag de maaltijd van Jezus gevierd.

Maar omdat in zijn tijd kerk en staat ongeveer hetzelfde waren,

werd hij overruled door het stadsbestuur van Geneve,

die 4 keer per jaar wel genoeg vond.

 

Maar Calvijn had natuurlijk gewoon gelijk.

In Handelingen 2 vieren de christenen elke dág de maaltijd – gewoon bij elkaar thuis!

Als je het van die kant bekijkt, is eenmaal per week al karig.

Nu zijn er best praktische redenen om niet elke zondag de maaltijd te vieren.

Laat het dan maar 1 keer per maand zijn:

zodat het een wezenlijk onderdeel wordt van ons gemeentezijn.

En voor alle duidelijkheid: dat is geen besluit van het stafteam ofzo,

ik verlang er gewoon naar, en ik hoop dat ik dat verlangen op jullie overbreng.

 

dia 11 – één met Jezus Christus!

Want ik denk dat het helpt om alle discussies en rationele vragen even te parkeren,

dat het helpt om weg te komen van activisme in de kerk,

dat het helpt om steeds weer bij de kern bepaald te worden

en elkaar in de ogen te kijken.

Nee, de maaltijd is magisch middel, zoals ook seks een huwelijk niet automatisch beter maakt.

Maar aan de maaltijd worden we boven ons verstand en boven onze woorden uitgetild:

hier wordt je één met Jezus Christus!

Amen.