Preek - Lucas 1:57-80 - EEN TOEPASSELIJKE NAAM

Inleiding

dia 1 - zwart

Je naam kies je niet zelf.

En dat kan tot heel leuke situaties leiden!

Sommige mensen hebben namelijk een naam die wel erg toepasselijk is.

Kijk maar even mee.

 

dia 2 - slootjes

Zo hebben we een zekere Nadine Slootjes:

zij is waterloopdeskundige van beroep.

 

dia 3 - otter

Of wat dacht je van Bambi Otter:

zij werkt, geloof het of niet, bij de dierenbescherming!

 

dia 4 - kist

Ook een klassieker: Edwin Kist, uitvaartverzorger.

Met zo’n naam móet je bijna wel de uitvaartbranche in.

 

dia 5 - leeghwater

Soms is zo’n naam trouwens ook gewoon te mooi om waar te zijn.

Bijvoorbeeld Jan Adriaanszoon Leeghwater, een waterbouwkundige uit de 17e eeuw.

Verantwoordelijk voor het leegpompen van ongeveer heel Noord Holland.

Jammer alleen dat hij niet als Leeghwater geboren is: hij heeft deze naam zelf gekozen.

 

dia 6 - baksteen

Misschien nog wel leuker is het als een naam juist niet toepasselijk is.

Wat dacht je van Benno Baksteen:

voormalig piloot en voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Verkeersvliegers.

Je zult maar nietsvermoedend zijn ingestapt,

om even later via de intercom te horen:

‘dames en heren, hier spreekt uw gezagvoerder Baksteen.’

Als je al geen vliegangst had…

 

dia 7 - graat

Ook leuk: Wilma Graat met haar zeevishandel.

Dan moet je maar hopen dat ze haar naam niet waarmaakt…

 

dia 8 - bredeweg

En op het kerkelijk erf: wat dacht je van ds. Bredeweg?

Dat is verder geen leuk verhaal trouwens.

Hij kwam landelijk in het nieuws vanwege een grote kerkruzie.

Wat dan wél weer erg leuk is,

is dat hij wordt bijgestaan door advocaat Peter den Boef.

 

dia 9 – een toepasselijke naam / Lucas 1

Op internet zijn nog veel meer voorbeelden te vinden,

maar voor nu is het wel even genoeg.

Wij gaan namelijk uit de bijbel lezen

over iemand die ook een heel toepasselijke naam krijgt.

Dat is het thema: een toepasselijke naam.

Het gaat om Johannes.

Zijn naam betekent: JHWH is genadig.

We lezen Lucas 1:57-80.

 

1.    Zonder hoop

dia 10 – zonder hoop

Johannes dus.

Maar het had niet veel gescheeld of hij had Zacharias geheten,

net als zijn vader.

 

dia 11 - namen

Hoe zit dat nou eigenlijk met namen?

Hoe krijgt een kind zijn naam?

Bij ons is dat heel simpel: de ouders bedenken een naam.

Ouders kunnen ervoor kiezen om te vernoemen.

Zo heet onze Daniël voluit Daniël Hendrik:

vernoemd naar zijn opa Hendrik Jan.

Je kunt familieleden vernoemen, maar ook bekende personen.

Als iemand Britney heet is de kans groot

dat ze rond 2000 geboren is en vernoemd is naar Britney Spears.

 

Je kunt je ook niets aantrekken van dat hele vernoemingscircus,

en gewoon een mooie naam kiezen.

Daniël is bij ons bijvoorbeeld geen familienaam:

wij vonden het een mooie bijbelse naam.

Sommige ouders maken er zelfs een sport van

hun kind een zo origineel mogelijke naam te geven,

soms met de meest wonderlijke resultaten.

 

dia 12 – Zacharias jr.: naam zonder verwachting

In het Israël van Zacharias en Elisabet wordt vooral vernoemd.

Dat is niet altijd zo geweest:

in het oude Israël werden juist toepasselijke namen gegeven.

Daarom kom je ook zo weinig dubbele namen tegen in de bijbel.

Je zou verwachten dat mensen als Abraham, Mozes en David

heel wat keren vernoemd zouden worden – maar dat gebeurt dus niet.

De meeste namen werden om hun betekenis gegeven.

Bijvoorbeeld Samuël – de naam betekent ‘van God gebeden’.

Dat is precies wat Samuël is:

zijn moeder Hanna had God gesmeekt haar een zoon te geven.

Veel namen waren ook geloofsstatements van de ouders,

bijvoorbeeld Elia: JHWH is mijn God.

 

Maar in het Israël van Lucas 1

is de naamgeving heel wat minder spannend.

Voor de buren is het helemaal geen vraag hoe het kind zal gaan heten:

Zacharias natuurlijk!

Iedereen vernoemt zijn kinderen,

en als je al zo lang als Zacharias en Elisabet op een zoon hebt gewacht,

dan kan hij niet anders dan Zacharias heten!

 

Maar voor het kind is dit geen goede naam!

Want achter dat vernoemen schuilt iets diepers.

Namelijk dat er nooit iets verandert, dat alles bij het oude blijft.

Zacharias junior zou de zoveelste in de rij zijn

die de pech heeft te moeten leven in bezet Israël,

terwijl God met de noorderzon vertrokken lijkt.

Zacharias junior zou meer van hetzelfde zijn,

het is een naam zonder enige hoop of verwachting.

Israël zit in een uitzichtloze situatie,

en geen kleine Zacharias die daar wat aan verandert:

daarvoor zijn de problemen te groot.

 

dia 13 – soms is het leven uitzichtloos

Ik weet het: wij geloven niet graag dat problemen te groot kunnen zijn.

Het wordt er overal ingeprent: dit is geen probleem, dit is een… uitdaging.

Prima, maar soms zijn ook uitdagingen te groot!

Natuurlijk leven we in een heel andere wereld dan het Israël in de Romeinse tijd.

Maar als je even iets verder kijkt,

dan is er ook bij ons genoeg dat uitzichtloos is.

 

dia 14 - klimaattop

Je hebt de grote  wereldproblemen.

Afgelopen weken waren de wereldleiders bij elkaar in Katowice, in Polen.

Ze spraken over het klimaatprobleem, en wat daaraan gedaan moet worden.

Een enkele uitzondering daargelaten is iedereen het er wel over eens:

er móet iets gebeuren.

Tot iemand de vraag stelt: ‘en wie gaat dat betalen?’

Dan kijkt iedereen wel even de andere kant op.

Het klimaatprobleem is zo’n probleem dat te groot is voor ons,

waar serieuze wetenschappers stevige doemscenario’s presenteren,

maar we niet weten waar we moeten beginnen.

 

dia 15 – gele hesjes

Of iets heel anders: de gele hesjes.

Vooral in Frankrijk en België gaan ontevreden burgers de straat op.

Het begon als protest tegen de verhoging van de benzineprijzen,

maar er zit veel meer achter!

Het gaat om een kloof tussen aan de ene kant geslaagde mensen,

en aan de andere kant mensen zonder toekomst.

En vergis je niet: die kloof loopt ook door Nederland.

Wij leven net zo goed als Zacharias en Elisabet in een harde wereld.

De meesten van ons hebben alleen het geluk gehad

dat ze aan de rijke kant van de kloof staan.

Zou het kind Zacharias heten, dan was de boodschap:

‘zo zit de wereld nu eenmaal in elkaar, leer er maar mee te leven.’

 

2.    ‘JHWH is genadig’

dia 16 – ‘JHWH is genadig’

Maar het kind heet geen Zacharias – Johannes is zijn naam!

‘JHWH is genadig’ betekent het.

Dat is niet zomaar een naam: het is een toepasselijke naam.

De naam is direct de boodschap waarmee Johannes het land in moet:

‘JHWH is genadig, God gaat iets nieuws doen,

hij laat zijn wereld niet kapot maken, de redding komt!’

 

dia 17 – Johannes: een naam met een boodschap

Gelukkig protesteert Elisabet

als haar familie en buren het kind Zacharias willen noemen.

8 Dagen geleden is Elisabet bevallen,

en vandaag is het de dag van de besnijdenis.

Het was de gewoonte dat op die dag het kindje ook een naam kreeg.

Maar volgens de familie en buren is dat een formaliteit die overgeslagen kan worden.

Zij kiezen unaniem voor Zacharias.

 

Maar Elisabet grijpt in: ‘nee, Johannes zal hij heten!’

De aanwezigen kijken haar met verbazing aan: ‘grapje zeker!’

Maar Elisabet houdt voet bij stuk: ‘nee, ik maak geen grapje!

Mijn zoon moet Johannes heten.’

Nu ontstaat er een geroezemoes.

Buren en familie zijn het roerend eens:

Johannes is geen goede naam voor dit kind.

Misschien was de bevalling zwaar en heeft Elisabet ze niet meer op een rijtje.

Ze moeten haar weer bij zinnen brengen:

‘luister eens Elisabet, er is niemand in je familie die zo heet.’

Dat argument zou haar toch op andere gedachten moeten brengen!

 

dia 18 - geboorteaangifte

Het is echt  pijnlijk hoe niet serieus ze Elisabet nemen.

Stel je eens voor dat je aangifte van een geboorte doet,

je hebt een prachtige naam voor je baby bedacht,

maar de ambtenaar van de burgerlijke stand reageert:

‘nee, dat lijkt me niet zo’n goed plan.

Ik geef hem wel de naam van zijn opa – o wat zal opa trots zijn.’

Dat accepteer je toch niet?

 

dia 19 – (afbeelding weg)

Zacharias moet eraan te pas komen

om iedereen ervan te overtuigen dat dit kind niet Zacharias junior is.

Hij kan nog altijd niet praten, dus hij schrijft het op: ‘Johannes is zijn naam.’

Toen Zacharias in de tempel werd opgezocht door een engel

kreeg hij al te horen: ‘je moet hem Johannes noemen.’

Toen kon hij het niet geloven, en werd met stomheid gestraft.

Maar als Zacharias het schrijftablet omhoog houdt,

met daarop de naam Johannes,

voelt hij dat er weer kracht komt in zijn stembanden.

 

dia 20 - vuur

En hoe!

Zacharias wordt gegrepen door de heilige Geest,

het heilig vuur in hem is volledig aangewakkerd,

en wat hij zegt is niets minder dan een profetie!

Ik zie  het voor me:

het  huisje van Zacharias en Elisabet is veel te klein voor al hun gasten,

dus iedereen staat dicht op elkaar.

Zacharias loopt naar de box toe en pakt zijn zoon, Johannes.

Voor het oog van alle aanwezigen houdt hij zijn zoon omhoog:

‘Geprezen zij de Heer, de God van Israël,

hij heeft zich om zijn volk bekommerd!’

Even later praat hij rechtstreeks tot zijn zoon.

Hij ziet de grote ogen van zijn zoon en Zacharias legt hem zijn handen op:

‘jij, mijn zoon, zult profeet van de Allerhoogste zijn.

Jij maakt de weg voor God klaar.

Jij zult de mensen vertellen van de redding van God!’

 

dia 21 – de redding komt van God

Voor wie een beetje thuis is in de bijbel,

is de boodschap van Johannes geen schokkende boodschap:

natuurlijk is God genadig!

Dat God genadig is, blijkt ook wel in het  vervolg:

Jezus wordt geboren, God komt in ons midden, wordt zelfs één van ons!

 

Toch denk ik dat het ook voor ons geen kwaad kan

om nog eens goed naar die boodschap van Johannes te luisteren: God is genadig!

Voor we het weten worden wij meegezogen in alle wereldproblemen.

Of wat we misschien nog sneller doen:

we trekken ons lekker terug in onze eigen wereld,

waar we alle problemen proberen buiten te sluiten.

Want met ons gaat het natuurlijk ‘goed hoor’.

 

Luister dan nog eens naar Johannes:

God is genadig – de redding komt van God!

Waar wij machteloos staan toe te kijken,

waar wij verzuchten: ‘dit wordt nooit wat’,

waar wij misschien onverschillig de schouders over ophalen,

daar grijpt God in!

Wij kunnen de wereld niet redden.

Wij kunnen nog niet eens ons eigen leven redden.

God kan het wel – én hij doet het!

Die boodschap van Johannes is vandaag nog net zo nodig als toen!

 

3.    Stap jij in?

dia 22 – stap jij in?

‘Johannes is zijn naam – JHWH is genadig.’

Wauw, wat een mooie en toepasselijke naam is dat!

Die naam stelt jou ook een vraag: stap jij in?

Wil jij deel zijn van Gods beweging van genade?

 

dia 23 – belemmeringen: ‘wij lossen onze eigen problemen wel op’ (zelf doen)

Want er zijn best redenen om niet in te stappen.

Een heel belangrijke is deze:

‘wij lossen onze eigen problemen wel op.’

Herkenbaar?

We hebben meer vertrouwen in onszelf dan in anderen – of God.

In onze wereld moet je ook wel:

het is een keiharde wereld waarin je voor jezelf moet opkomen.

Misschien komen we ook wel een heel eind.

Het leven gaat je goed af.

Maar je loopt een keer tegen je grenzen aan.

En voor de grote problemen hebben we de wetenschap en de politiek.

Ik denk dat er in de afgelopen 150 jaar heel wat vooruitgang is geboekt!

Ik bedoel, zo lang is het nog niet geleden dat iedereen zijn poep in de Zaan kieperde!

Maar hoe veel we ook kunnen: we lopen tegen grenzen aan.

 

dia 24 – (afbeelding weg)

We willen onszelf redden, maar we kunnen het niet.

En ík geloof dat de reden heel simpel is:

we zijn zelf deel van het probleem.

We zijn niet alleen maar slachtoffer van wat om ons heen gebeurt:

we zijn net zo goed daders!

In mij zit een diepe neiging eerst mijn eigen belangen veilig te stellen,

en dan pas verder te kijken.

Daarom geloof ik er niet in

dat we onze eigen problemen wel oplossen.

 

dia 25 – ‘is God wel te vertrouwen?’

Een andere belemmering om in Gods genade te stappen,

is deze: ‘is God wel te vertrouwen?’

Als God genadig is, als God ons niet aan ons lot overlaat,

waarom zie je daar dan zo weinig van?

Duurt Gods reddingsoperatie niet wat lang?

 

Het lijkt mij dat je dat moeilijk kunt ontkennen.

In de wereld verandert niet zo veel.

Ja, natuurlijk, wij gebruiken de Zaan niet meer als riool,

en zo zijn er wel meer dingen veranderd.

Maar waar gaan bijna alle popsongs over?

Over thema’s als liefde, ruzie, vrede, verlies, geluk, enzovoort.

Daar gingen de liedjes 2000 jaar geleden ook al over!

 

In de wereld verandert niet zoveel.

Maar soms veranderen mensen!

Zacharias noemt dat ook, in zijn profetie:

‘we mogen bij hem zijn, ons leven lang.’

Gods redding gaat veel dieper dan dat hij onze omstandigheden verbetert:

het mooiste is dat je door Jezus met God mag omgaan!

 

dia 26 – genade maakt je mooier! (samen)

Stap jij in?

Geef jij je over aan genade?

Durf jij het om jezelf wat minder te vertrouwen en God wat meer?

Ik durf wel te zeggen dat als wij dat doen, Zaanstad daar mooier van wordt!

Dan leggen we ons er niet meer bij neer dat deze wereld nu eenmaal hard is.

Want als je door Gods genade wordt aangeraakt,

dan ga je zelf ook genade uitstralen.

Wat een fantastisch tegenwicht is dat aan het ‘ieder voor zich’ van deze wereld!

Nee, jij gaat Zaanstad niet redden – dat mag God doen.

Maar net als Johannes mogen we het verder brengen:

‘JHWH is genadig – hij kijkt naar ons om, de redding is begonnen!’

Amen.

Lucas 1:57-80 - EEN TOEPASSELIJKE NAAM

Inleiding

dia 1 - zwart

Je naam kies je niet zelf.

En dat kan tot heel leuke situaties leiden!

Sommige mensen hebben namelijk een naam die wel erg toepasselijk is.

Kijk maar even mee.

 

dia 2 - slootjes

Zo hebben we een zekere Nadine Slootjes:

zij is waterloopdeskundige van beroep.

 

dia 3 - otter

Of wat dacht je van Bambi Otter:

zij werkt, geloof het of niet, bij de dierenbescherming!

 

dia 4 - kist

Ook een klassieker: Edwin Kist, uitvaartverzorger.

Met zo’n naam móet je bijna wel de uitvaartbranche in.

 

dia 5 - leeghwater

Soms is zo’n naam trouwens ook gewoon te mooi om waar te zijn.

Bijvoorbeeld Jan Adriaanszoon Leeghwater, een waterbouwkundige uit de 17e eeuw.

Verantwoordelijk voor het leegpompen van ongeveer heel Noord Holland.

Jammer alleen dat hij niet als Leeghwater geboren is: hij heeft deze naam zelf gekozen.

 

dia 6 - baksteen

Misschien nog wel leuker is het als een naam juist niet toepasselijk is.

Wat dacht je van Benno Baksteen:

voormalig piloot en voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Verkeersvliegers.

Je zult maar nietsvermoedend zijn ingestapt,

om even later via de intercom te horen:

‘dames en heren, hier spreekt uw gezagvoerder Baksteen.’

Als je al geen vliegangst had…

 

dia 7 - graat

Ook leuk: Wilma Graat met haar zeevishandel.

Dan moet je maar hopen dat ze haar naam niet waarmaakt…

 

dia 8 - bredeweg

En op het kerkelijk erf: wat dacht je van ds. Bredeweg?

Dat is verder geen leuk verhaal trouwens.

Hij kwam landelijk in het nieuws vanwege een grote kerkruzie.

Wat dan wél weer erg leuk is,

is dat hij wordt bijgestaan door advocaat Peter den Boef.

 

dia 9 – een toepasselijke naam / Lucas 1

Op internet zijn nog veel meer voorbeelden te vinden,

maar voor nu is het wel even genoeg.

Wij gaan namelijk uit de bijbel lezen

over iemand die ook een heel toepasselijke naam krijgt.

Dat is het thema: een toepasselijke naam.

Het gaat om Johannes.

Zijn naam betekent: JHWH is genadig.

We lezen Lucas 1:57-80.

 

1.    Zonder hoop

dia 10 – zonder hoop

Johannes dus.

Maar het had niet veel gescheeld of hij had Zacharias geheten,

net als zijn vader.

 

dia 11 - namen

Hoe zit dat nou eigenlijk met namen?

Hoe krijgt een kind zijn naam?

Bij ons is dat heel simpel: de ouders bedenken een naam.

Ouders kunnen ervoor kiezen om te vernoemen.

Zo heet onze Daniël voluit Daniël Hendrik:

vernoemd naar zijn opa Hendrik Jan.

Je kunt familieleden vernoemen, maar ook bekende personen.

Als iemand Britney heet is de kans groot

dat ze rond 2000 geboren is en vernoemd is naar Britney Spears.

 

Je kunt je ook niets aantrekken van dat hele vernoemingscircus,

en gewoon een mooie naam kiezen.

Daniël is bij ons bijvoorbeeld geen familienaam:

wij vonden het een mooie bijbelse naam.

Sommige ouders maken er zelfs een sport van

hun kind een zo origineel mogelijke naam te geven,

soms met de meest wonderlijke resultaten.

 

dia 12 – Zacharias jr.: naam zonder verwachting

In het Israël van Zacharias en Elisabet wordt vooral vernoemd.

Dat is niet altijd zo geweest:

in het oude Israël werden juist toepasselijke namen gegeven.

Daarom kom je ook zo weinig dubbele namen tegen in de bijbel.

Je zou verwachten dat mensen als Abraham, Mozes en David

heel wat keren vernoemd zouden worden – maar dat gebeurt dus niet.

De meeste namen werden om hun betekenis gegeven.

Bijvoorbeeld Samuël – de naam betekent ‘van God gebeden’.

Dat is precies wat Samuël is:

zijn moeder Hanna had God gesmeekt haar een zoon te geven.

Veel namen waren ook geloofsstatements van de ouders,

bijvoorbeeld Elia: JHWH is mijn God.

 

Maar in het Israël van Lucas 1

is de naamgeving heel wat minder spannend.

Voor de buren is het helemaal geen vraag hoe het kind zal gaan heten:

Zacharias natuurlijk!

Iedereen vernoemt zijn kinderen,

en als je al zo lang als Zacharias en Elisabet op een zoon hebt gewacht,

dan kan hij niet anders dan Zacharias heten!

 

Maar voor het kind is dit geen goede naam!

Want achter dat vernoemen schuilt iets diepers.

Namelijk dat er nooit iets verandert, dat alles bij het oude blijft.

Zacharias junior zou de zoveelste in de rij zijn

die de pech heeft te moeten leven in bezet Israël,

terwijl God met de noorderzon vertrokken lijkt.

Zacharias junior zou meer van hetzelfde zijn,

het is een naam zonder enige hoop of verwachting.

Israël zit in een uitzichtloze situatie,

en geen kleine Zacharias die daar wat aan verandert:

daarvoor zijn de problemen te groot.

 

dia 13 – soms is het leven uitzichtloos

Ik weet het: wij geloven niet graag dat problemen te groot kunnen zijn.

Het wordt er overal ingeprent: dit is geen probleem, dit is een… uitdaging.

Prima, maar soms zijn ook uitdagingen te groot!

Natuurlijk leven we in een heel andere wereld dan het Israël in de Romeinse tijd.

Maar als je even iets verder kijkt,

dan is er ook bij ons genoeg dat uitzichtloos is.

 

dia 14 - klimaattop

Je hebt de grote  wereldproblemen.

Afgelopen weken waren de wereldleiders bij elkaar in Katowice, in Polen.

Ze spraken over het klimaatprobleem, en wat daaraan gedaan moet worden.

Een enkele uitzondering daargelaten is iedereen het er wel over eens:

er móet iets gebeuren.

Tot iemand de vraag stelt: ‘en wie gaat dat betalen?’

Dan kijkt iedereen wel even de andere kant op.

Het klimaatprobleem is zo’n probleem dat te groot is voor ons,

waar serieuze wetenschappers stevige doemscenario’s presenteren,

maar we niet weten waar we moeten beginnen.

 

dia 15 – gele hesjes

Of iets heel anders: de gele hesjes.

Vooral in Frankrijk en België gaan ontevreden burgers de straat op.

Het begon als protest tegen de verhoging van de benzineprijzen,

maar er zit veel meer achter!

Het gaat om een kloof tussen aan de ene kant geslaagde mensen,

en aan de andere kant mensen zonder toekomst.

En vergis je niet: die kloof loopt ook door Nederland.

Wij leven net zo goed als Zacharias en Elisabet in een harde wereld.

De meesten van ons hebben alleen het geluk gehad

dat ze aan de rijke kant van de kloof staan.

Zou het kind Zacharias heten, dan was de boodschap:

‘zo zit de wereld nu eenmaal in elkaar, leer er maar mee te leven.’

 

2.    ‘JHWH is genadig’

dia 16 – ‘JHWH is genadig’

Maar het kind heet geen Zacharias – Johannes is zijn naam!

‘JHWH is genadig’ betekent het.

Dat is niet zomaar een naam: het is een toepasselijke naam.

De naam is direct de boodschap waarmee Johannes het land in moet:

‘JHWH is genadig, God gaat iets nieuws doen,

hij laat zijn wereld niet kapot maken, de redding komt!’

 

dia 17 – Johannes: een naam met een boodschap

Gelukkig protesteert Elisabet

als haar familie en buren het kind Zacharias willen noemen.

8 Dagen geleden is Elisabet bevallen,

en vandaag is het de dag van de besnijdenis.

Het was de gewoonte dat op die dag het kindje ook een naam kreeg.

Maar volgens de familie en buren is dat een formaliteit die overgeslagen kan worden.

Zij kiezen unaniem voor Zacharias.

 

Maar Elisabet grijpt in: ‘nee, Johannes zal hij heten!’

De aanwezigen kijken haar met verbazing aan: ‘grapje zeker!’

Maar Elisabet houdt voet bij stuk: ‘nee, ik maak geen grapje!

Mijn zoon moet Johannes heten.’

Nu ontstaat er een geroezemoes.

Buren en familie zijn het roerend eens:

Johannes is geen goede naam voor dit kind.

Misschien was de bevalling zwaar en heeft Elisabet ze niet meer op een rijtje.

Ze moeten haar weer bij zinnen brengen:

‘luister eens Elisabet, er is niemand in je familie die zo heet.’

Dat argument zou haar toch op andere gedachten moeten brengen!

 

dia 18 - geboorteaangifte

Het is echt  pijnlijk hoe niet serieus ze Elisabet nemen.

Stel je eens voor dat je aangifte van een geboorte doet,

je hebt een prachtige naam voor je baby bedacht,

maar de ambtenaar van de burgerlijke stand reageert:

‘nee, dat lijkt me niet zo’n goed plan.

Ik geef hem wel de naam van zijn opa – o wat zal opa trots zijn.’

Dat accepteer je toch niet?

 

dia 19 – (afbeelding weg)

Zacharias moet eraan te pas komen

om iedereen ervan te overtuigen dat dit kind niet Zacharias junior is.

Hij kan nog altijd niet praten, dus hij schrijft het op: ‘Johannes is zijn naam.’

Toen Zacharias in de tempel werd opgezocht door een engel

kreeg hij al te horen: ‘je moet hem Johannes noemen.’

Toen kon hij het niet geloven, en werd met stomheid gestraft.

Maar als Zacharias het schrijftablet omhoog houdt,

met daarop de naam Johannes,

voelt hij dat er weer kracht komt in zijn stembanden.

 

dia 20 - vuur

En hoe!

Zacharias wordt gegrepen door de heilige Geest,

het heilig vuur in hem is volledig aangewakkerd,

en wat hij zegt is niets minder dan een profetie!

Ik zie  het voor me:

het  huisje van Zacharias en Elisabet is veel te klein voor al hun gasten,

dus iedereen staat dicht op elkaar.

Zacharias loopt naar de box toe en pakt zijn zoon, Johannes.

Voor het oog van alle aanwezigen houdt hij zijn zoon omhoog:

‘Geprezen zij de Heer, de God van Israël,

hij heeft zich om zijn volk bekommerd!’

Even later praat hij rechtstreeks tot zijn zoon.

Hij ziet de grote ogen van zijn zoon en Zacharias legt hem zijn handen op:

‘jij, mijn zoon, zult profeet van de Allerhoogste zijn.

Jij maakt de weg voor God klaar.

Jij zult de mensen vertellen van de redding van God!’

 

dia 21 – de redding komt van God

Voor wie een beetje thuis is in de bijbel,

is de boodschap van Johannes geen schokkende boodschap:

natuurlijk is God genadig!

Dat God genadig is, blijkt ook wel in het  vervolg:

Jezus wordt geboren, God komt in ons midden, wordt zelfs één van ons!

 

Toch denk ik dat het ook voor ons geen kwaad kan

om nog eens goed naar die boodschap van Johannes te luisteren: God is genadig!

Voor we het weten worden wij meegezogen in alle wereldproblemen.

Of wat we misschien nog sneller doen:

we trekken ons lekker terug in onze eigen wereld,

waar we alle problemen proberen buiten te sluiten.

Want met ons gaat het natuurlijk ‘goed hoor’.

 

Luister dan nog eens naar Johannes:

God is genadig – de redding komt van God!

Waar wij machteloos staan toe te kijken,

waar wij verzuchten: ‘dit wordt nooit wat’,

waar wij misschien onverschillig de schouders over ophalen,

daar grijpt God in!

Wij kunnen de wereld niet redden.

Wij kunnen nog niet eens ons eigen leven redden.

God kan het wel – én hij doet het!

Die boodschap van Johannes is vandaag nog net zo nodig als toen!

 

3.    Stap jij in?

dia 22 – stap jij in?

‘Johannes is zijn naam – JHWH is genadig.’

Wauw, wat een mooie en toepasselijke naam is dat!

Die naam stelt jou ook een vraag: stap jij in?

Wil jij deel zijn van Gods beweging van genade?

 

dia 23 – belemmeringen: ‘wij lossen onze eigen problemen wel op’ (zelf doen)

Want er zijn best redenen om niet in te stappen.

Een heel belangrijke is deze:

‘wij lossen onze eigen problemen wel op.’

Herkenbaar?

We hebben meer vertrouwen in onszelf dan in anderen – of God.

In onze wereld moet je ook wel:

het is een keiharde wereld waarin je voor jezelf moet opkomen.

Misschien komen we ook wel een heel eind.

Het leven gaat je goed af.

Maar je loopt een keer tegen je grenzen aan.

En voor de grote problemen hebben we de wetenschap en de politiek.

Ik denk dat er in de afgelopen 150 jaar heel wat vooruitgang is geboekt!

Ik bedoel, zo lang is het nog niet geleden dat iedereen zijn poep in de Zaan kieperde!

Maar hoe veel we ook kunnen: we lopen tegen grenzen aan.

 

dia 24 – (afbeelding weg)

We willen onszelf redden, maar we kunnen het niet.

En ík geloof dat de reden heel simpel is:

we zijn zelf deel van het probleem.

We zijn niet alleen maar slachtoffer van wat om ons heen gebeurt:

we zijn net zo goed daders!

In mij zit een diepe neiging eerst mijn eigen belangen veilig te stellen,

en dan pas verder te kijken.

Daarom geloof ik er niet in

dat we onze eigen problemen wel oplossen.

 

dia 25 – ‘is God wel te vertrouwen?’

Een andere belemmering om in Gods genade te stappen,

is deze: ‘is God wel te vertrouwen?’

Als God genadig is, als God ons niet aan ons lot overlaat,

waarom zie je daar dan zo weinig van?

Duurt Gods reddingsoperatie niet wat lang?

 

Het lijkt mij dat je dat moeilijk kunt ontkennen.

In de wereld verandert niet zo veel.

Ja, natuurlijk, wij gebruiken de Zaan niet meer als riool,

en zo zijn er wel meer dingen veranderd.

Maar waar gaan bijna alle popsongs over?

Over thema’s als liefde, ruzie, vrede, verlies, geluk, enzovoort.

Daar gingen de liedjes 2000 jaar geleden ook al over!

 

In de wereld verandert niet zoveel.

Maar soms veranderen mensen!

Zacharias noemt dat ook, in zijn profetie:

‘we mogen bij hem zijn, ons leven lang.’

Gods redding gaat veel dieper dan dat hij onze omstandigheden verbetert:

het mooiste is dat je door Jezus met God mag omgaan!

 

dia 26 – genade maakt je mooier! (samen)

Stap jij in?

Geef jij je over aan genade?

Durf jij het om jezelf wat minder te vertrouwen en God wat meer?

Ik durf wel te zeggen dat als wij dat doen, Zaanstad daar mooier van wordt!

Dan leggen we ons er niet meer bij neer dat deze wereld nu eenmaal hard is.

Want als je door Gods genade wordt aangeraakt,

dan ga je zelf ook genade uitstralen.

Wat een fantastisch tegenwicht is dat aan het ‘ieder voor zich’ van deze wereld!

Nee, jij gaat Zaanstad niet redden – dat mag God doen.

Maar net als Johannes mogen we het verder brengen:

‘JHWH is genadig – hij kijkt naar ons om, de redding is begonnen!’

Amen.