Preek - Lucas 2:34-35 - EEN CONTROVERSIËLE BABY

Inleiding

dia 1 - koning

Ik ben blij dat ik geen koning ben.

En misschien moeten jullie daar ook maar blij mee zijn,

maar dat is weer een ander verhaal.

Die staatsbezoeken, daar zou ik nog wel aan kunnen wennen.

Je krijgt goed te eten en wordt als een vorst behandeld.

Per slot van rekening ben je dat ook.

Dat zou ik nog wel trekken.

Dat ik niet zonder beveiliging de straat op zou kunnen,

dat iedereen mij overal zou herkennen,

dat er nauwelijks iets als ‘privé’ in je leven is,

dat zou ik al moeilijker vinden.

Ik denk dat ik als koning vaak en lang op de wc zou zitten,

omdat ik daar tenminste nog privacy zou hebben.

 

dia 2 - kersttoespraak

Maar nog erger is dit: als koning mag je geen mening hebben.

Met als hoogtepunt, of eigenlijk dieptepunt, de jaarlijkse kersttoespraak.

Bij die toespraak vraag ik me altijd af:

zou onze koning nu écht geloven in wat hij zegt?

Als hij zich nou even zou laten gaan,

even zou laten zien wat er echt in zijn hart leeft,

dan zou Nederland te klein zijn!

Ik zou het prachtig vinden.

Weg met die algemene nietszeggendheden,

met flauwekul over liefde en vrede en tolerantie en een zalig kerstfeest,

en dan een paar gepeperde uitspraken ervoor in de plaats.

Een koning die kritiek durft te leveren op de regering,

verblijfsvergunningen gaat uitdelen en belastingverhogingen terugdraait:

dat lijkt me wel wat!

 

Maar nee, de koning moet koning zijn van alle Nederlanders,

dus niemand mag aanstoot nemen aan zijn woorden.

Daarom is elke kersttoespraak min of meer hetzelfde…

De koning doet zijn best hoor,

en heel subtiel probeert hij er toch iets van zijn hart in te leggen.

Maar ik heb met hem te doen!

 

dia 3 – een controversiële baby / Lucas 2

Jezus is het tegenovergestelde.

Ook Jezus is koning, maar daar houden de overeenkomsten op.

Maar al te vaak is Jezus een bron van onrust.

Je zou het niet zeggen van die ontwapenende baby van Jozef en Maria,

maar deze baby heeft ook een heel andere kant.

Het is een controversiële baby.

Daarover gaat het in het bijbelverhaal dat we nu gaan lezen: Lucas 2:22-40.

 

1.    Grote woorden

dia 4 – grote woorden

In dit bijbelverhaal krijgt kerst een rauw randje.

Ik denk dat Jozef en Maria met hun oren stonden te klapperen

toen Simeon hen waarschuwde.

‘Dit kind een bron van conflicten?!

Kijk dan in zijn ogen – dit is toch geen onruststoker?!’

Het klinkt ook niet als een gezellige kerstboodschap,

maar ik denk dat we de profetie van Simeon hard nodig hebben

als tegenwicht voor alle grote woorden die rondom kerst vallen.

 

dia 5 – in de samenleving: ‘kerstgedachte’ (SR18)

Die grote woorden vallen overal.

Nederland was deze weken weer vol van ‘de kerstgedachte’:

kerst is de tijd om vriendelijk te zijn en goed te doen.

DJ’s trokken het land door om geld binnen te halen voor goede doelen:

daar staan we met kerst wat meer voor open.

Liedjes die we de rest van het jaar niet te pruimen vinden omdat ze zo mierzoet zijn,

schalden de afgelopen weken weer uit onze luidsprekers,

en misschien heb je ze stiekem zelfs meegezongen…

Berucht is het diner op 2e kerstdag bij je schoonfamilie:

je blijft vriendelijk, ook al kun je ze niet uitstaan.

Of het echt zo erg is, betwijfel ik: mijn schoonfamilie valt best mee,

en mijn vrouw heeft het enorm getroffen met haar schoonfamilie…

Maar het gaat om het idee: met kerst maak je geen ruzie,

met kerst slik je alles even in, want kerst is vrede op aarde.

 

dia 6 – in de kerk: een koning geboren

Ook in de kerk vallen grote woorden rond kerst.

Jezus is op aarde gekomen om vrede te brengen!

Christelijke kerstliederen staan vól grote woorden.

‘Komt allen tezamen, jubelend van vreugde.’

‘Gloria, in excelsis Deo.’

‘Goed nieuws, iedereen moet het horen.’

En terecht: in de kerk vieren we het  feest dat God naar ons omkijkt,

dat we nooit meer bang hoeven te zijn voor God,

dat de koning geboren is door wie alles nieuw wordt.

Reden genoeg voor grote woorden.

 

dia 7 – in de bijbel: koning en redder (Maria)

Ook in de bijbel klinken grote woorden.

Afgelopen weken luisterden we naar de verhalen van Lucas,

en die staan vol grote woorden.

Toen de engel Gabriël bij Maria kwam en haar wereld op de kop zette,

sprak hij grote woorden over het kind dat zou komen:

‘Hij zal een groot man worden en Zoon van de Allerhoogste worden genoemd,

en God, de Heer, zal hem de troon van zijn vader David geven.

Tot in eeuwigheid zal hij koning zijn over het volk van Jakob,

en aan zijn koningschap zal geen einde komen.’

 

dia 8 - engelen

Of 9 maanden later, toen Jezus geboren was,

en de herders op de hoogte werden gebracht door een engel:

‘ik kom jullie goed nieuws brengen, dat het hele volk met grote vreugde zal vervullen:

vandaag is in de stad van David jullie redder geboren.

Hij is de messias, de Heer.’

 

dia 9 - Simeon

Ook vandaag komen we grote woorden tegen.

Jezus maakt voor het eerst zijn opwachting in de tempel.

Onderweg van Bethlehem naar Jeruzalem,

heeft baby Jezus heerlijk liggen slapen in de draagdoek van Maria.

Nu is hij wakker, Maria heeft hem op de arm genomen, en ze gaan de tempel in.

Nauwelijks zijn ze binnen, of een zekere Simeon neemt Jezus van Maria over,

en jubelt het uit:

‘met eigen ogen heb ik de redding gezien

die u bewerkt hebt ten overstaan van alle volken.’

Jozef en Maria staan er glunderend bij.

 

dia 10 – grote woorden: te makkelijk?

Maar hoe realistisch zijn die grote woorden?

Die kerstgedachte is prachtig,

maar wat betekenen ze als we 363 dagen per jaar onze ellebogen gebruiken,

we na de kerstdagen onze schoonfamilie een jaar niet hoeven te zien,

en niet lastig gevallen willen worden door goede doelen?

Is het dan niet gewoon nep?

En mooi dat de koning geboren is,

dat met Jezus aan de macht het eindelijk vrede wordt,

maar wat is daar van terecht gekomen?

Overschreeuwen we onszelf niet met al ons gejubel?

Na de kerstvakantie begint het harde leven weer.

Als het al niet gewoon is doorgegaan…

Zijn die grote woorden niet veel te makkelijk?

 

2.    Een controversiële baby

dia 11 – de profetie: Jezus als splijtzwam

Daarom ben ik zo blij met Simeon!

Ook al lijken zijn woorden een lelijke kras op het verder zo idyllische  plaatje.

Ik ben blij dat Simeon de romantische ideeën doorprikt

en ons met beide benen op de grond zet:

‘Weet wel dat velen in Israël door hem ten val zullen komen of juist zullen opstaan.

Hij zal een teken zijn dat betwist wordt,

en zelf zult u als door een zwaard doorstoken worden.

Zo zal de gezindheid van velen aan het licht komen.’

 

dia 12 - hart

Jozef en Maria dachten dat Simeon al klaar was toen hij was uitgejubeld.

Maar dan zien ze het gezicht van Simeon betrekken.

Eerst had Simeon een grijns van oor tot oor,

zo blij dat hij dit moment mocht meemaken.

Maar nu komt er verdriet in zijn ogen.

‘Ik moet jullie nog meer zeggen.’

Simeon slikt een keer voordat hij verder gaat.

‘Weet wel dat dit kind een splijtzwam zal zijn.

Veel mensen zullen van hem houden,

maar ook veel mensen zullen hem haten.

Maria, je hart zal om dit kind gebroken worden.’

 

Ik denk dat Maria vaak aan deze woorden heeft teruggedacht,

als Jezus weer eens voor verdeeldheid zorgde.

Want Jezus is niet zo’n vredestichter,

die door zijn aanwezigheid alleen al de gemoederen weet te bedaren.

Hij is niet de ideale schoonzoon

die tijdens het kerstdiner ervoor zorgt dat iedereen zich prettig voelt.

Jezus is juist degene die altijd maar kritische vragen stelt.

Die, als iedereen zijn adem inhoudt en denkt ‘pas op Jezus, ga niet te ver’,

er nog een schepje bovenop doet.

Iedereen die een beetje gevoel heeft voor sociale verhoudingen

en voor wat je wel en niet kan maken, krijgt buikpijn van Jezus.

 

dia 13 – kritisch op goede mensen, genadig voor slechte

Maar wat maakt Jezus zo controversieel?

Aan de ene kant is dat Jezus’ lak aan sociale conventies.

Maar nog meer is het zijn inhoud:

Jezus is kritisch op goede mensen, terwijl hij genadig is voor slechte mensen.

De mensen die er toe doen jaagt Jezus tegen zich in het harnas,

terwijl de mensen die niets zijn door Jezus op een voetstuk worden gezet.

Voor zondaars en andere mislukte mensen is Jezus een echte vriend.

Maar op rijke en machtige en aanzienlijke mensen is Jezus superkritisch.

Dat lijkt dom van Jezus: als je iets in de wereld wilt veranderen,

dan moet je allereerst proberen de mensen met invloed aan je kant te krijgen.

 

Maar Jezus is daarvoor te eerlijk.

Simeon zegt het al: ‘zo zal de gezindheid van velen aan het licht komen.’

Jezus doet niet aan mooipraterij maar zegt waar het op staat.

Daarbij had Jezus een zeer goede mensenkennis,

zo goed dat je je bij Jezus in de buurt ongemakkelijk gaat voelen:

hij weet echt alles van je!

Jezus prikt de schone schijn door

en gaat door tot mensen erkennen hoe ze echt zijn.

Wij kunnen grote woorden spreken over vrede op aarde,

maar Jezus ziet hoe diep het kwaad in jouw en mijn hart zit.

Een controversiële boodschap, zeker voor geslaagde mensen.

 

dia 14 – Jezus gaat de confrontatie niet uit de weg (ambassadeur)

Maar waarom kiest Jezus de confrontatie?

Zijn er geen betere methoden?

Misschien heb je de tv-serie Floortje en de ambassadeurs gezien.

Een fascinerend inkijkje in de wereld van de topdiplomatie.

Ambassadeurs zijn meesters in het sussen van conflicten,

in het ervoor zorgen dat de situatie niet uit de hand loopt.

Want met stroop vang je meer vliegen dan met azijn.

Floortje en haar tv-ploeg hadden dat ook nodig,

want in een van de landen waar ze filmden bleek de filmvergunning niet op orde.

Dan kun je maar het beste diep door het stof gaan

en een miljoen keer zeggen dat het je vreselijk spijt.

Jezus doet dat dus niet: hij laat de boel escaleren.

 

Want dat is de manier waarop Jezus redt.

Je zou het bijna vergeten, maar daar is het Jezus om te doen!

Nog even verder in dat beeld van ambassadeurs:

zij kunnen veel bereiken, maar ze veranderen geen mensen.

Ze kunnen bijvoorbeeld blijven hameren op dat Nederland mensenrechten belangrijk vindt,

en hun gastland zal daar wellicht wat mee doen

omdat ze Nederland als handelspartner niet willen kwijtraken.

Maar dat betekent nog niet dat ze die mensenrechten ook omarmen!

Ambassadeurs kunnen uiterlijkheden veranderen, maar niet het hart:

daar is meer voor nodig!

 

dia 15 – kruisdragen

Daarom is het goed nieuws dat Jezus een controversiële baby is.

Jezus gaat conflicten niet uit de weg, omdat conflicten nu eenmaal niet prettig zijn.

Nee: Jezus heeft een doel, de wereld redden, mensen veranderen, jouw hart winnen,

en schuwt confrontaties daarbij – God zij dank! – niet.

Bij Jezus geen mooipraterij, geen vergoelijken, geen doen alsof:

duurzame redding doet nu eenmaal pijn.

Daarom mogen de grote woorden rond kerst nooit makkelijke woorden zijn.

Dat heeft Jezus aan den lijve ondervonden.

Want niet alleen komen mensen door Jezus ten val, zoals Simeon zegt.

Die mensen laten Jezus ook vallen.

Uiteindelijk is Jezus zo omstreden en gehaat

dat heel het volk zich tegen hem keert en hem kruisigt.

Nog nooit kwam onze gezindheid zo duidelijk aan het licht.

Maar Jezus schuwt deze confrontatie niet:

door deze val heen gaat hij naar zijn opstanding,

en daarin wil hij jou meenemen!

 

3.    Tegendraads christelijk

dia 16 – tegendraads christelijk

Vergis je dus niet in Jezus!

Ja, daar in de armen van Maria is hij een ontwapenende baby,

waar niemand iets tégen kan hebben.

Maar hij is ook een controversiële baby.

Daarom kan geloven in deze baby nooit makkelijk zijn,

daarom klopt het niet als christenen níet tegendraads zijn.

 

dia 17 – confrontatie in jezelf

Dat begint in jezelf.

Jezus is controversieel omdat hij niet om de waarheid heen draait.

Dan is dus de vraag: wil jij die waarheid horen?

Wat doe je als Jezus dichtbij komt, je op de huid komt,

en op het punt staat de schone schijn in je leven door te prikken?

Schop je dan wild om je heen om Jezus van je af te houden,

of geef je je aan hem over?

Verstop je je voor Jezus,

vind je het prachtig dat Jezus de wereld komt redden

maar van jou moet hij afblijven,

óf dompel je je onder in zijn genade, en mag hij jouw hart veranderen?

 

dia 18 – confrontatie in de wereld (vervolging)

Als je Jezus wilt volgen, hoort die strijd in je hart erbij.

Maar dat is niet het enige waarin geloven tegendraads is:

Jezus is controversieel – dan zijn volgelingen ook!

In de begintijd van de kerk was de kerk geliefd én gehaat.

Aan de ene kant had de kerk een geweldige aantrekkingskracht:

hier hadden mensen elkaar oprecht lief,

hier wilden mensen zonder bijbedoeling goed doen in de wereld.

Aan de andere kant riep de kerk enorme weerstand op:

zowel de Joden als de Romeinen zagen de kerk als bedreiging,

en al snel werden christenen vervolgd.

 

dia 19 – (afbeelding weg)

Christenen in de wereld zijn geliefd én gehaat – dat kan niet anders!

Het christelijk geloof schuurt en irriteert.

Vraag is dan natuurlijk wel: waar schuurt het dan?

En dan kijk ik weer naar Jezus.

Hij was controversieel, niet omdat hij zonden afkeurde,

maar omdat hij mislukten op een voetstuk plaatste.

 

dia 20 – we gaan ze halen

Ik denk dat Jezus in de ‘We-Gaan-Ze-Halen’-bus was gestapt.

Op naar Griekenland, om vluchtelingen op te halen

die in onmenselijke omstandigheden geofferd worden voor onze Westerse beschaving.

Ja: geofferd – dat is een groot woord, maar ik denk dat het het goede woord is.

Wij willen onze manier van leven veiligstellen,

en daarom sluiten we getraumatiseerde kinderen op.

En Jezus zou, net als de andere actievoerders, een lading stront over zich heen krijgen.

 

dia 21 – (afbeelding weg)

Laten christenen alsjeblieft controversieel zijn.

En als we om de lieve vrede kleurloos zijn geworden,

als we de gevestigde orde en structuren verdedigen,

als we niet meer schuren omdat we de goden van deze wereld hebben omarmd,

laat dan die woorden van Simeon maar weer binnenkomen:

Jezus loopt niet weg als het ongemakkelijk wordt.

Hij is bereid te sterven – om jou te redden!

Amen.

Lucas 2:34-35 - EEN CONTROVERSIËLE BABY

Inleiding

dia 1 - koning

Ik ben blij dat ik geen koning ben.

En misschien moeten jullie daar ook maar blij mee zijn,

maar dat is weer een ander verhaal.

Die staatsbezoeken, daar zou ik nog wel aan kunnen wennen.

Je krijgt goed te eten en wordt als een vorst behandeld.

Per slot van rekening ben je dat ook.

Dat zou ik nog wel trekken.

Dat ik niet zonder beveiliging de straat op zou kunnen,

dat iedereen mij overal zou herkennen,

dat er nauwelijks iets als ‘privé’ in je leven is,

dat zou ik al moeilijker vinden.

Ik denk dat ik als koning vaak en lang op de wc zou zitten,

omdat ik daar tenminste nog privacy zou hebben.

 

dia 2 - kersttoespraak

Maar nog erger is dit: als koning mag je geen mening hebben.

Met als hoogtepunt, of eigenlijk dieptepunt, de jaarlijkse kersttoespraak.

Bij die toespraak vraag ik me altijd af:

zou onze koning nu écht geloven in wat hij zegt?

Als hij zich nou even zou laten gaan,

even zou laten zien wat er echt in zijn hart leeft,

dan zou Nederland te klein zijn!

Ik zou het prachtig vinden.

Weg met die algemene nietszeggendheden,

met flauwekul over liefde en vrede en tolerantie en een zalig kerstfeest,

en dan een paar gepeperde uitspraken ervoor in de plaats.

Een koning die kritiek durft te leveren op de regering,

verblijfsvergunningen gaat uitdelen en belastingverhogingen terugdraait:

dat lijkt me wel wat!

 

Maar nee, de koning moet koning zijn van alle Nederlanders,

dus niemand mag aanstoot nemen aan zijn woorden.

Daarom is elke kersttoespraak min of meer hetzelfde…

De koning doet zijn best hoor,

en heel subtiel probeert hij er toch iets van zijn hart in te leggen.

Maar ik heb met hem te doen!

 

dia 3 – een controversiële baby / Lucas 2

Jezus is het tegenovergestelde.

Ook Jezus is koning, maar daar houden de overeenkomsten op.

Maar al te vaak is Jezus een bron van onrust.

Je zou het niet zeggen van die ontwapenende baby van Jozef en Maria,

maar deze baby heeft ook een heel andere kant.

Het is een controversiële baby.

Daarover gaat het in het bijbelverhaal dat we nu gaan lezen: Lucas 2:22-40.

 

1.    Grote woorden

dia 4 – grote woorden

In dit bijbelverhaal krijgt kerst een rauw randje.

Ik denk dat Jozef en Maria met hun oren stonden te klapperen

toen Simeon hen waarschuwde.

‘Dit kind een bron van conflicten?!

Kijk dan in zijn ogen – dit is toch geen onruststoker?!’

Het klinkt ook niet als een gezellige kerstboodschap,

maar ik denk dat we de profetie van Simeon hard nodig hebben

als tegenwicht voor alle grote woorden die rondom kerst vallen.

 

dia 5 – in de samenleving: ‘kerstgedachte’ (SR18)

Die grote woorden vallen overal.

Nederland was deze weken weer vol van ‘de kerstgedachte’:

kerst is de tijd om vriendelijk te zijn en goed te doen.

DJ’s trokken het land door om geld binnen te halen voor goede doelen:

daar staan we met kerst wat meer voor open.

Liedjes die we de rest van het jaar niet te pruimen vinden omdat ze zo mierzoet zijn,

schalden de afgelopen weken weer uit onze luidsprekers,

en misschien heb je ze stiekem zelfs meegezongen…

Berucht is het diner op 2e kerstdag bij je schoonfamilie:

je blijft vriendelijk, ook al kun je ze niet uitstaan.

Of het echt zo erg is, betwijfel ik: mijn schoonfamilie valt best mee,

en mijn vrouw heeft het enorm getroffen met haar schoonfamilie…

Maar het gaat om het idee: met kerst maak je geen ruzie,

met kerst slik je alles even in, want kerst is vrede op aarde.

 

dia 6 – in de kerk: een koning geboren

Ook in de kerk vallen grote woorden rond kerst.

Jezus is op aarde gekomen om vrede te brengen!

Christelijke kerstliederen staan vól grote woorden.

‘Komt allen tezamen, jubelend van vreugde.’

‘Gloria, in excelsis Deo.’

‘Goed nieuws, iedereen moet het horen.’

En terecht: in de kerk vieren we het  feest dat God naar ons omkijkt,

dat we nooit meer bang hoeven te zijn voor God,

dat de koning geboren is door wie alles nieuw wordt.

Reden genoeg voor grote woorden.

 

dia 7 – in de bijbel: koning en redder (Maria)

Ook in de bijbel klinken grote woorden.

Afgelopen weken luisterden we naar de verhalen van Lucas,

en die staan vol grote woorden.

Toen de engel Gabriël bij Maria kwam en haar wereld op de kop zette,

sprak hij grote woorden over het kind dat zou komen:

‘Hij zal een groot man worden en Zoon van de Allerhoogste worden genoemd,

en God, de Heer, zal hem de troon van zijn vader David geven.

Tot in eeuwigheid zal hij koning zijn over het volk van Jakob,

en aan zijn koningschap zal geen einde komen.’

 

dia 8 - engelen

Of 9 maanden later, toen Jezus geboren was,

en de herders op de hoogte werden gebracht door een engel:

‘ik kom jullie goed nieuws brengen, dat het hele volk met grote vreugde zal vervullen:

vandaag is in de stad van David jullie redder geboren.

Hij is de messias, de Heer.’

 

dia 9 - Simeon

Ook vandaag komen we grote woorden tegen.

Jezus maakt voor het eerst zijn opwachting in de tempel.

Onderweg van Bethlehem naar Jeruzalem,

heeft baby Jezus heerlijk liggen slapen in de draagdoek van Maria.

Nu is hij wakker, Maria heeft hem op de arm genomen, en ze gaan de tempel in.

Nauwelijks zijn ze binnen, of een zekere Simeon neemt Jezus van Maria over,

en jubelt het uit:

‘met eigen ogen heb ik de redding gezien

die u bewerkt hebt ten overstaan van alle volken.’

Jozef en Maria staan er glunderend bij.

 

dia 10 – grote woorden: te makkelijk?

Maar hoe realistisch zijn die grote woorden?

Die kerstgedachte is prachtig,

maar wat betekenen ze als we 363 dagen per jaar onze ellebogen gebruiken,

we na de kerstdagen onze schoonfamilie een jaar niet hoeven te zien,

en niet lastig gevallen willen worden door goede doelen?

Is het dan niet gewoon nep?

En mooi dat de koning geboren is,

dat met Jezus aan de macht het eindelijk vrede wordt,

maar wat is daar van terecht gekomen?

Overschreeuwen we onszelf niet met al ons gejubel?

Na de kerstvakantie begint het harde leven weer.

Als het al niet gewoon is doorgegaan…

Zijn die grote woorden niet veel te makkelijk?

 

2.    Een controversiële baby

dia 11 – de profetie: Jezus als splijtzwam

Daarom ben ik zo blij met Simeon!

Ook al lijken zijn woorden een lelijke kras op het verder zo idyllische  plaatje.

Ik ben blij dat Simeon de romantische ideeën doorprikt

en ons met beide benen op de grond zet:

‘Weet wel dat velen in Israël door hem ten val zullen komen of juist zullen opstaan.

Hij zal een teken zijn dat betwist wordt,

en zelf zult u als door een zwaard doorstoken worden.

Zo zal de gezindheid van velen aan het licht komen.’

 

dia 12 - hart

Jozef en Maria dachten dat Simeon al klaar was toen hij was uitgejubeld.

Maar dan zien ze het gezicht van Simeon betrekken.

Eerst had Simeon een grijns van oor tot oor,

zo blij dat hij dit moment mocht meemaken.

Maar nu komt er verdriet in zijn ogen.

‘Ik moet jullie nog meer zeggen.’

Simeon slikt een keer voordat hij verder gaat.

‘Weet wel dat dit kind een splijtzwam zal zijn.

Veel mensen zullen van hem houden,

maar ook veel mensen zullen hem haten.

Maria, je hart zal om dit kind gebroken worden.’

 

Ik denk dat Maria vaak aan deze woorden heeft teruggedacht,

als Jezus weer eens voor verdeeldheid zorgde.

Want Jezus is niet zo’n vredestichter,

die door zijn aanwezigheid alleen al de gemoederen weet te bedaren.

Hij is niet de ideale schoonzoon

die tijdens het kerstdiner ervoor zorgt dat iedereen zich prettig voelt.

Jezus is juist degene die altijd maar kritische vragen stelt.

Die, als iedereen zijn adem inhoudt en denkt ‘pas op Jezus, ga niet te ver’,

er nog een schepje bovenop doet.

Iedereen die een beetje gevoel heeft voor sociale verhoudingen

en voor wat je wel en niet kan maken, krijgt buikpijn van Jezus.

 

dia 13 – kritisch op goede mensen, genadig voor slechte

Maar wat maakt Jezus zo controversieel?

Aan de ene kant is dat Jezus’ lak aan sociale conventies.

Maar nog meer is het zijn inhoud:

Jezus is kritisch op goede mensen, terwijl hij genadig is voor slechte mensen.

De mensen die er toe doen jaagt Jezus tegen zich in het harnas,

terwijl de mensen die niets zijn door Jezus op een voetstuk worden gezet.

Voor zondaars en andere mislukte mensen is Jezus een echte vriend.

Maar op rijke en machtige en aanzienlijke mensen is Jezus superkritisch.

Dat lijkt dom van Jezus: als je iets in de wereld wilt veranderen,

dan moet je allereerst proberen de mensen met invloed aan je kant te krijgen.

 

Maar Jezus is daarvoor te eerlijk.

Simeon zegt het al: ‘zo zal de gezindheid van velen aan het licht komen.’

Jezus doet niet aan mooipraterij maar zegt waar het op staat.

Daarbij had Jezus een zeer goede mensenkennis,

zo goed dat je je bij Jezus in de buurt ongemakkelijk gaat voelen:

hij weet echt alles van je!

Jezus prikt de schone schijn door

en gaat door tot mensen erkennen hoe ze echt zijn.

Wij kunnen grote woorden spreken over vrede op aarde,

maar Jezus ziet hoe diep het kwaad in jouw en mijn hart zit.

Een controversiële boodschap, zeker voor geslaagde mensen.

 

dia 14 – Jezus gaat de confrontatie niet uit de weg (ambassadeur)

Maar waarom kiest Jezus de confrontatie?

Zijn er geen betere methoden?

Misschien heb je de tv-serie Floortje en de ambassadeurs gezien.

Een fascinerend inkijkje in de wereld van de topdiplomatie.

Ambassadeurs zijn meesters in het sussen van conflicten,

in het ervoor zorgen dat de situatie niet uit de hand loopt.

Want met stroop vang je meer vliegen dan met azijn.

Floortje en haar tv-ploeg hadden dat ook nodig,

want in een van de landen waar ze filmden bleek de filmvergunning niet op orde.

Dan kun je maar het beste diep door het stof gaan

en een miljoen keer zeggen dat het je vreselijk spijt.

Jezus doet dat dus niet: hij laat de boel escaleren.

 

Want dat is de manier waarop Jezus redt.

Je zou het bijna vergeten, maar daar is het Jezus om te doen!

Nog even verder in dat beeld van ambassadeurs:

zij kunnen veel bereiken, maar ze veranderen geen mensen.

Ze kunnen bijvoorbeeld blijven hameren op dat Nederland mensenrechten belangrijk vindt,

en hun gastland zal daar wellicht wat mee doen

omdat ze Nederland als handelspartner niet willen kwijtraken.

Maar dat betekent nog niet dat ze die mensenrechten ook omarmen!

Ambassadeurs kunnen uiterlijkheden veranderen, maar niet het hart:

daar is meer voor nodig!

 

dia 15 – kruisdragen

Daarom is het goed nieuws dat Jezus een controversiële baby is.

Jezus gaat conflicten niet uit de weg, omdat conflicten nu eenmaal niet prettig zijn.

Nee: Jezus heeft een doel, de wereld redden, mensen veranderen, jouw hart winnen,

en schuwt confrontaties daarbij – God zij dank! – niet.

Bij Jezus geen mooipraterij, geen vergoelijken, geen doen alsof:

duurzame redding doet nu eenmaal pijn.

Daarom mogen de grote woorden rond kerst nooit makkelijke woorden zijn.

Dat heeft Jezus aan den lijve ondervonden.

Want niet alleen komen mensen door Jezus ten val, zoals Simeon zegt.

Die mensen laten Jezus ook vallen.

Uiteindelijk is Jezus zo omstreden en gehaat

dat heel het volk zich tegen hem keert en hem kruisigt.

Nog nooit kwam onze gezindheid zo duidelijk aan het licht.

Maar Jezus schuwt deze confrontatie niet:

door deze val heen gaat hij naar zijn opstanding,

en daarin wil hij jou meenemen!

 

3.    Tegendraads christelijk

dia 16 – tegendraads christelijk

Vergis je dus niet in Jezus!

Ja, daar in de armen van Maria is hij een ontwapenende baby,

waar niemand iets tégen kan hebben.

Maar hij is ook een controversiële baby.

Daarom kan geloven in deze baby nooit makkelijk zijn,

daarom klopt het niet als christenen níet tegendraads zijn.

 

dia 17 – confrontatie in jezelf

Dat begint in jezelf.

Jezus is controversieel omdat hij niet om de waarheid heen draait.

Dan is dus de vraag: wil jij die waarheid horen?

Wat doe je als Jezus dichtbij komt, je op de huid komt,

en op het punt staat de schone schijn in je leven door te prikken?

Schop je dan wild om je heen om Jezus van je af te houden,

of geef je je aan hem over?

Verstop je je voor Jezus,

vind je het prachtig dat Jezus de wereld komt redden

maar van jou moet hij afblijven,

óf dompel je je onder in zijn genade, en mag hij jouw hart veranderen?

 

dia 18 – confrontatie in de wereld (vervolging)

Als je Jezus wilt volgen, hoort die strijd in je hart erbij.

Maar dat is niet het enige waarin geloven tegendraads is:

Jezus is controversieel – dan zijn volgelingen ook!

In de begintijd van de kerk was de kerk geliefd én gehaat.

Aan de ene kant had de kerk een geweldige aantrekkingskracht:

hier hadden mensen elkaar oprecht lief,

hier wilden mensen zonder bijbedoeling goed doen in de wereld.

Aan de andere kant riep de kerk enorme weerstand op:

zowel de Joden als de Romeinen zagen de kerk als bedreiging,

en al snel werden christenen vervolgd.

 

dia 19 – (afbeelding weg)

Christenen in de wereld zijn geliefd én gehaat – dat kan niet anders!

Het christelijk geloof schuurt en irriteert.

Vraag is dan natuurlijk wel: waar schuurt het dan?

En dan kijk ik weer naar Jezus.

Hij was controversieel, niet omdat hij zonden afkeurde,

maar omdat hij mislukten op een voetstuk plaatste.

 

dia 20 – we gaan ze halen

Ik denk dat Jezus in de ‘We-Gaan-Ze-Halen’-bus was gestapt.

Op naar Griekenland, om vluchtelingen op te halen

die in onmenselijke omstandigheden geofferd worden voor onze Westerse beschaving.

Ja: geofferd – dat is een groot woord, maar ik denk dat het het goede woord is.

Wij willen onze manier van leven veiligstellen,

en daarom sluiten we getraumatiseerde kinderen op.

En Jezus zou, net als de andere actievoerders, een lading stront over zich heen krijgen.

 

dia 21 – (afbeelding weg)

Laten christenen alsjeblieft controversieel zijn.

En als we om de lieve vrede kleurloos zijn geworden,

als we de gevestigde orde en structuren verdedigen,

als we niet meer schuren omdat we de goden van deze wereld hebben omarmd,

laat dan die woorden van Simeon maar weer binnenkomen:

Jezus loopt niet weg als het ongemakkelijk wordt.

Hij is bereid te sterven – om jou te redden!

Amen.